Wiedza finansowa Polaków 2025 – raport i wnioski

Czy nasza wiedza finansowa jest wystarczająca, by zapewnić nam bezpieczeństwo w niestabilnych czasach? Odpowiedź na to pytanie przynosi najnowszy raport „Poziom wiedzy finansowej Polaków 2025”. Badanie to jest realizowane cyklicznie od 2018 roku przez Warszawski Instytut Bankowości oraz Fundację GPW. Wnioski są słodko-gorzkie: choć oceniamy swoje kompetencje na szkolną tróję, realne testy obnażają bolesne luki w naszej edukacji.

Samoocena kontra rzeczywistość

W skali od 1 do 5 Polacy oceniają swoje kompetencje ekonomiczne średnio na 2,92. Co ciekawe, co trzeci badany uważa swoją wiedzę za dużą lub bardzo dużą. Statystyki pokazują jednak, że często przeceniamy własne siły. W testach dotyczących bankowości elektronicznej respondenci udzielili średnio mniej niż 4 poprawnych odpowiedzi na 7 możliwych.

Ponadto istotnym czynnikiem różnicującym jest wykształcenie. Osoby z dyplomem wyższej uczelni nie tylko wyżej oceniają swoje umiejętności, ale też osiągają znacznie lepsze wyniki w praktycznych sprawdzianach. Dlatego też można uznać, że wiedza finansowa jest silnie skorelowana z ogólnym poziomem edukacji.

Cyberbezpieczeństwo na pierwszym planie

Obecnie to właśnie ochrona danych w sieci stała się dla nas priorytetem edukacyjnym. Aż 46% Polaków przyznaje, że odczuwa braki właśnie w tym obszarze. Jest to najczęściej wskazywana dziedzina, którą chcielibyśmy zgłębić.

Mamy już wypracowane pewne zdrowe nawyki. Przykładowo, 88% z nas wie, że nie wolno podawać haseł przez telefon. Niestety, wciąż mamy ogromne problemy z weryfikacją linków czy odróżnieniem prawdziwej strony banku od tej fałszywej. Eksperci alarmują, że oszuści działają coraz sprawniej, a nasza czujność nie zawsze nadąża za technologią.

Dlaczego boimy się giełdy?

Relacja Polaków z rynkiem kapitałowym pozostaje chłodna. Ponad połowa z nas ocenia swoją wiedzę o Giełdzie Papierów Wartościowych jako zerową lub znikomą. Główne bariery to strach przed stratą (61%) oraz ogólny lęk przed ryzykiem (59%).

Mimo że kojarzymy takie instrumenty jak akcje czy obligacje, to realnie korzysta z nich zaledwie garstka badanych. Jeśli już decydujemy się na inwestycje, kierujemy się twardymi danymi. Dla 86% potencjalnych inwestorów kluczowa jest sytuacja biznesowa spółki, a dla 72% możliwość otrzymania dywidendy.

Oszczędności jako tarcza

Ostatnie miesiące zawirowań gospodarczych zmieniły nasze podejście do portfela. To właśnie wysokość posiadanych oszczędności (44%) najbardziej kształtuje dziś nasze poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego.

Polacy wyciągnęli lekcję z kryzysu i stawiają na konkretne działania:

• 61% planuje regularnie odkładać pieniądze,
• 49% zamierza dywersyfikować swoje środki, by nie trzymać „wszystkich jajek w jednym koszyku”.

Emerytura wciąż w sferze planów

Świadomość programów emerytalnych pozostaje na niskim poziomie. Najlepiej rozpoznajemy Pracownicze Plany Kapitałowe (39%) oraz Indywidualne Konta Emerytalne (37%). Niestety, wiedza nie idzie w parze z działaniem. Zaledwie 12% z nas deklaruje korzystanie z PPK, a tylko 6% oszczędza w ramach IKE. To pokazuje, że edukacja emerytalna to wciąż najsłabsze ogniwo polskiego systemu.

Skąd czerpiemy informacje?

Obserwujemy wyraźną zmianę pokoleniową w źródłach wiedzy. Dla 62% badanych, zwłaszcza młodszych, głównym źródłem informacji są blogi i portale internetowe. Osoby starsze pozostają wierne tradycyjnym autorytetom – częściej ufają ekspertom oraz bezpośrednim kontaktom z instytucjami finansowymi.

Warto jednak odnotować pozytywny trend. Od 2018 roku systematycznie spadają nasze obawy przed płatnościami bezgotówkowymi. Oznacza to, że codzienna praktyka jest najlepszym nauczycielem nowoczesnych finansów.

Przeczytaj także: Polska wiklina podbija zagraniczne rynki. Tradycyjne rzemiosło rośnie dzięki eksportowi i e-commerce

Opracowanie na podstawie: wib.org.pl

Last Updated on 8 kwietnia, 2026 by Karolina Bandulet