Smart building: jak technologie redukują zużycie energii
Budynki w Unii Europejskiej odpowiadają za 40% całkowitego zużycia energii oraz 36% emisji gazów cieplarnianych. Sektor budowlany znajduje się zatem w centrum unijnych strategii dekarbonizacji. Technologie typu smart building – od zaawansowanych systemów zarządzania po rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji – oferują udokumentowaną redukcję emisji na poziomie 27-52%.
Wymogi prawne a technologie budynkowe
Dyrektywa EPBD weszła w życie 28 maja 2024 roku. Państwa członkowskie mają czas do 29 maja 2026 roku na wprowadzenie jej do prawa krajowego. Przepisy promują standard budynków o zerowych emisjach. Od 1 stycznia 2028 roku nowe budynki publiczne muszą spełniać te wymogi. Dwa lata później obowiązek ten obejmie wszystkie nowe obiekty.
Prawo narzuca również konkretne cele dla istniejących budynków niemieszkalnych. Do 2030 roku muszą one osiągnąć klasę energetyczną F, a do 2033 roku klasę E. Obiekty o mocy grzewczej lub wentylacyjnej powyżej 290 kW muszą posiadać systemy automatyki od końca 2024 roku. Dodatkowo od 2026 roku stanie się obowiązkowy wskaźnik Smart Readiness Indicator. Narzędzie to ocenia zdolność budynku do optymalizacji energii.
Systemy BMS jako fundament zarządzania
Systemy zarządzania budynkiem, czyli BMS, tworzą centrum technologii smart building. Integrują one czujniki, kontrolery instalacji oraz platformy analityczne. Pozwalają one zredukować zużycie energii od 30% do 40%.
Fińska firma Technopolis wdrożyła system IoT łączący ponad tysiąc urządzeń. Dzięki temu zaoszczędzili 30% energii na ogrzewaniu i 50% na wentylacji. ESI Group osiągnął natomiast 36% oszczędności w systemach wentylacji i klimatyzacji oraz 23% w oświetleniu.
Optymalizacja HVAC dzięki sztucznej inteligencji
Wentylacja i klimatyzacja (HVAC) pochłaniają od 40% do 50% energii w budynkach komercyjnych. Sztuczna inteligencja zmniejsza to zużycie o 15–40%. Nie wymaga to wymiany sprzętu, a jedynie optymalizacji sterowania. Systemy analizują warunki pogodowe oraz zajętość pomieszczeń, korygując parametry pracy co 15 minut.
System BrainBox AI w biurowcu w Montrealu przyniósł 15,8% oszczędności. Przełożyło się to na 42 tys. dolarów rocznie i uniknięcie emisji 37 ton ekwiwalentu CO2. W Sztokholmie optymalizacja 87 systemów HVAC w placówkach edukacyjnych zredukowała zużycie energii o 8%. Wyeliminowało to 64 tony ekwiwalentu CO2 rocznie.
Monitoring i wykrywanie nieefektywności
Monitoring energii pomaga wykrywać błędy w pracy instalacji. Same inteligentne liczniki redukują emisje o 5–12%. Zastosowanie technologii LoRaWAN pozwala zwiększyć te oszczędności do 40%. Platforma ZENNER Datahub obsługuje 10 milionów urządzeń. Pozwala to zarządcom identyfikować największe straty energii. Dodatkowo czujniki obecności obniżają zużycie energii na oświetlenie o 35–45%.
Finansowanie i rentowność inwestycji
Wysokie koszty początkowe są główną barierą wdrożeniową. Jednak zwrot z inwestycji w systemy automatyki HVAC wynosi od jednego do trzech lat. W przypadku zintegrowanych rozwiązań smart building zwrot wynosi średnio 3:1. Unia Europejska wspiera te działania. Przeznacza 184 miliardy euro w ramach Recovery and Resilience Facility (106,5 miliarda na efektywność energetyczną) oraz 20–29 miliardów euro z funduszy polityki spójności. Ulgi podatkowe mogą dodatkowo obniżyć wydatki kapitałowe o 15–40%.
Przeczytaj także: W budownictwie drogowym do 2030 roku będzie mniej rewolucji, a więcej konsekwencji. Wykonawcy liczą na stabilny portfel zadań i sprawniejszą administrację
Opracowane na podstawie: akademiaesg.pl
Last Updated on 5 marca, 2026 by Karolina Bandulet