AI a rozwój dziecka: raport ekspertów z CHOP

Sztuczna inteligencja staje się nieodłącznym elementem codzienności dzieci oraz nastolatków. Naukowcy z Children’s Hospital of Philadelphia (CHOP) opublikowali na łamach prestiżowego czasopisma Pediatrics artykuł przeglądowy. Publikacja Generative Artificial Intelligence: Implications for Families and Pediatricians szczegółowo analizuje, jak technologia zmienia rozwój dziecka. Badacze podkreślają, że korzyści oraz zagrożenia wynikające z używania algorytmów zależą przede wszystkim od wieku użytkownika.

Skala zjawiska i rola chatbotów

Powszechność nowoczesnych narzędzi cyfrowych wśród młodzieży jest obecnie uderzająca. Badanie z 2025 roku wykazało, że aż 72% amerykańskich nastolatków traktuje chatboty AI jako swoich wirtualnych towarzyszy. Tak wysoki odsetek dowodzi, że algorytmy przestały być jedynie wyszukiwarkami informacji. Stały się one częścią sfery osobistej i emocjonalnej młodych ludzi. Eksperci z CHOP zaznaczają, że ta intensywna interakcja z technologią wymusza na rodzicach oraz pediatrach wypracowanie nowych metod wsparcia i nadzoru.

Dr Robert Grundmeier, który kieruje sekcją informatyki w Departamencie Informatyki Biomedycznej i Zdrowotnej w CHOP, formułuje jasne ostrzeżenie. Podkreśla on, że AI należy traktować wyłącznie jako narzędzie, a nie jako realnego partnera do rozmowy. Kluczowym zadaniem dorosłych jest dbanie o to, aby technologia nie zastępowała naturalnego rozwoju społecznego. Specjalista wskazuje na konieczność budowania u dzieci wysokiej kompetencji cyfrowej, która pozwoli im korzystać z algorytmów w sposób bezpieczny i świadomy.

Wyzwania najmłodszych grup

W grupie dzieci w wieku 0-5 lat AI może wspierać naukę języka i wzbogacać słownictwo. Interaktywne opowiadanie historii stanowi tu dużą wartość edukacyjną. Jednak na tym etapie rozwój dziecka jest narażony na specyficzne ryzyko. Najmłodsi często nie odróżniają maszyny od człowieka. Naukowcy zalecają zatem, aby rodzice zawsze towarzyszyli dzieciom podczas korzystania z treści generowanych przez algorytmy. Wspólne przeglądanie materiałów ułatwia dyskusję i zapobiega kształtowaniu błędnych modeli relacji społecznych.

Edukacja w wieku szkolnym

Dzieci między szóstym a jedenastym rokiem życia mogą wykorzystać modele językowe i generatory treści do personalizacji nauki. Narzędzia te skutecznie pomagają niwelować luki w edukacji oraz rozwijają ekspresję twórczą w pisaniu czy sztuce. Pojawiają się tu jednak inne wyzwania merytoryczne. Uczniowie w tym wieku często mają trudności z rozpoznawaniem dezinformacji produkowanej przez algorytmy. Istnieje również ryzyko, że zaczną wykorzystywać technologię do bezmyślnego odrabiania prac domowych. Rodzice powinni zatem uczyć dzieci krytycznego podejścia do AI oraz zachęcać je do zadawania pytań o wiarygodność otrzymywanych odpowiedzi.

Zagrożenia okresu dorastania

U młodzieży powyżej dwunastego roku życia sztuczna inteligencja pomaga w rozwijaniu zaawansowanych umiejętności technicznych. Ułatwia również proces wyboru ścieżki edukacyjnej czy uczelni. Choć literatura sugeruje, że wirtualne towarzystwo może łagodzić poczucie samotności, nadmierne poleganie na chatbotach drastycznie ogranicza kontakty twarzą w twarz. Szczególnie niebezpieczny jest brak odpowiednich zabezpieczeń w algorytmach. Systemy te mogą nieodpowiednio reagować na zapytania dotyczące zdrowia psychicznego lub kryzysów emocjonalnych. Rodziny muszą jasno wyznaczać granice korzystania z technologii, aby nie stała się ona zamiennikiem dla samodzielnego myślenia i realnych więzi.

Strategia dla opiekunów

Analizy badaczy jednoznacznie dowodzą, że oprogramowanie nigdy nie zastąpi bezpośredniego kontaktu z człowiekiem. Eksperci z CHOP przypominają, że fundamentem bezpieczeństwa w cyfrowym świecie pozostaje zaangażowanie opiekunów oraz profesjonalna pomoc medyczna. Rodzice powinni aktywnie uczestniczyć w cyfrowym życiu swoich podopiecznych. Umiejętność rozróżniania faktów od błędów generowanych przez maszyny chroni młode pokolenie przed manipulacją. Tylko ścisła współpraca dorosłych pozwoli zapewnić harmonijny i bezpieczny rozwój dziecka w otoczeniu dynamicznie zmieniających się technologii.

Przeczytaj także: Celem rosyjskiej dezinformacji jest odwrócenie odpowiedzialności

Opracowanie na podstawie: medicalxpress.com