Strategiczna przyszłość rynku rolno-spożywczego

Podczas V edycji konferencji AgroFood Forum, która odbyła się w siedzibie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi 19 lutego 2026 roku, miał miejsce panel zatytułowany „Przyszłość rynku rolno-spożywczego”, poświęcony znaczeniu sektora agro w polskiej gospodarce, budowaniu konsensusu w łańcuchu dostaw, ewolucji Wspólnej Polityki Rolnej oraz analizie barier kosztowych i regulacyjnych wpływających na międzynarodową konkurencyjność polskich producentów żywności. Eksperci podkreślili, że polski agrobiznes to system wzajemnych zależności, który wymaga zintegrowanego podejścia na szczeblu rządowym.

Fundament bezpieczeństwa narodowego

Dr inż. Andrzej Gantner, jako moderator, zainaugurował panel wskazując na konieczność redefinicji roli sektora w strukturach państwa.

– Musimy postrzegać agrobiznes jako „ministerstwo gospodarki żywnościowej”, które potrzebuje jednego, silnego gospodarza – podkreślił. Zwrócił uwagę, że polski eksport żywności wzrósł od lat 90. dwunastokrotnie. Jednak obecne koszty i zmiany demograficzne przypominają, że wypracowana pozycja lidera nie jest dana raz na zawsze. Moderator zaznaczył również, że stabilność dostaw żywności ma kluczowe znaczenie dla nastrojów społecznych, co jaskrawo pokazały incydenty takie jak „panika cukrowa” sprzed kilku lat.

Potencjał polskiego agrobiznesu

Marzena Trajer przedstawiła dane potwierdzające gospodarczą siłę sektora. W 2025 roku wartość eksportu osiągnęła rekordowe 58,4 mld euro, a dodatnie saldo handlowe wyniosło 84 mld złotych.

– Naszym wyznacznikiem powinno być dalsze przetwórstwo, ponieważ zarabiamy głównie na wartości dodanej, a nie na surowcach – argumentowała dyrektor KOWR. Przypomniała również, że agrobiznes, rozumiany jako cały łańcuch wartości, generuje blisko 12% PKB i zapewnia pracę 4 milionom osób w Polsce.

Bariery polskiej konkurencyjności

Kwestię rentowności i barier operacyjnych poruszył Andrzej Remisiewicz. Właściciel firmy TRANS-ROL wskazał na drastyczny wzrost kosztów energii.

– Sukces nigdy nie trwa wiecznie, a my obecnie jesteśmy po prostu za drodzy, by konkurować na rynkach światowych wyłącznie ceną – ostrzegł prelegent. Wskazał również na paraliż inwestycyjny wywołany biurokracją – na zgody budowlane rolnicy czekają obecnie nawet dwa lata.

Dr inż. Andrzej Gantner uzupełnił ten wątek o temat nadregulacji. Ekspert ostro skrytykował m.in. podatek od opakowań. Podkreślił, że opakowanie to nie odpad, lecz integralna część bezpieczeństwa i trwałości produktu, kluczowa w sytuacjach kryzysowych czy wojennych. Według prelegentów Polska często implementuje regulacje unijne bardziej restrykcyjnie niż Niemcy czy Francja, co uderza w krajowy przemysł.

Efektywność łańcucha dostaw

Prof. Marcin Gołębiewski zwrócił z kolei uwagę na przestarzałą strukturę handlu surowcami.

– W Polsce łańcuch dostaw liczy od 5 do 7 ogniw, podczas gdy we Francji są to zaledwie 2 lub 3 ogniwa – zauważył prorektor SGGW. Ta nieefektywność generuje zbędne koszty i osłabia pozycję rolnika. Dodatkowo polscy producenci muszą spełniać wymogi Zielonego Ładu, podczas gdy eksporterzy z rynków zewnętrznych (m. in. Mercosur) działają w znacznie luźniejszych reżimach.

Dominacja sieci handlowych

Michał Benet wskazał na ogromną dominację sieci handlowych na rynku rolno-spożywczym, których marże na poziomie 20–30% kontrastują z minimalną rentownością przetwórców, wynoszącą zaledwie 1–2%. Kolejne wyzwanie stanowią globalne sojusze zakupowe działające poza jurysdykcją unijną. Podmioty te narzucają rynkowi nowe trendy, np. deklarując, że do 2030 roku produkty roślinne mają stanowić 15% wolumenu sprzedaży. Przedstawiciel SM Spomlek zaznaczył, że taka presja handlowa wymusza na producentach drastyczne zmiany w strategiach produktowych i logistycznych.

Nowa strategia rozwoju

W kontekście długofalowej strategii dla branży głos zabrał prof. Marek Wigier. Ekspert zaznaczył, że jedyną drogą jest cyfrowa „ucieczka do przodu” i odbiurokratyzowanie procesów. Za dziesięć lat zmiany klimatyczne będą już w pełni widoczne. Uczyni to żywność i wodę najcenniejszymi zasobami geopolitycznymi na świecie.
Podsumowując debatę, dr Andrzej Gantner zapowiedział wystąpienie o dwuletnie moratorium na nowe opłaty obciążające branżę spożywczą. Eksperci zaapelowali również o aktywne wspieranie patriotyzmu konsumenckiego wokół znaku „Produkt Polski”. Edukacja społeczeństwa musi budować zrozumienie, że przyszłość rynku rolno-spożywczego stanowi kluczowy element bezpieczeństwa każdego obywatela.

Dyskusję poprowadził dr inż. Andrzej Gantner, Dyrektor Generalny oraz Wiceprezes Polskiej Federacji Producentów Żywności – Związku Pracodawców. Udział wzięli: Michał Benet, Dyrektor Handlowy, SM Spomlek; prof. Marcin Gołębiewski, Prorektor ds. rozwoju, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego; Andrzej Remisiewicz, Właściciel, TRANS-ROL, Członek Zarządu, Stowarzyszenie AgroBiznesKlub; Marzena Trajer, Dyrektor Biura Analiz i Strategii, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oraz prof. Marek Wigier, Dyrektor, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy.

Przeczytaj także: „Patrzenie wstecz nie ma sensu, musimy iść do przodu” – relacja i wnioski z V edycji AgroFood Forum

Last Updated on 2 marca, 2026 by Karolina Bandulet