Gospodarka obiegu zamkniętego – jak zarządzać oponami
Zużyte ogumienie samochodowe przez lata stanowiło wyłącznie techniczny problem flot transportowych. Jednak w erze rygorystycznych wymogów unijnych kwestia ta stała się kluczowym elementem strategii biznesowej. W Polsce każdego roku z oficjalnego systemu znika ponad dwa miliony sztuk opon, które często zasilają nielegalne składowiska. Dla nowoczesnych przedsiębiorstw taki stan rzeczy oznacza poważne ryzyko wizerunkowe i prawne. Odpowiedzialne gospodarka obiegu zamkniętego pozwala skutecznie zarządzać tym wyzwaniem oraz właściwie realizować cele klimatyczne.
Wyzwania w raportowaniu
Dla organizacji raportujących zgodnie z dyrektywą CSRD i standardami ESRS odpady gumowe oznaczają nowe obowiązki informacyjne. Kadra menedżerska musi precyzyjnie wykazać, ile ton zużytego surowca wytworzyło przedsiębiorstwo oraz jakim procesom przetwórczym został on poddany. Firmy z sektora logistycznego, motoryzacyjnego i transportowego muszą zmienić swoje dotychczasowe podejście do eksploatacji.
Warto pamiętać o istotnych wskaźnikach środowiskowych. Spalenie jednej tony ogumienia generuje około 1500 kilogramów dwutlenku węgla. Taki wynik znacząco podwyższa korporacyjny ślad węglowy, co negatywnie wpływa na końcowy rating organizacji. Z tego powodu strategiczne gospodarka obiegu zamkniętego staje się koniecznością, a nie dobrowolnym wyborem menedżerów. Co więcej, wprowadzane od 2026 roku rozporządzenie Euro 7 po raz pierwszy w historii ustala sztywne limity emisji cząstek powstających podczas ścierania bieżnika. Drobiny te są bowiem największym źródłem mikroplastiku w Europie.
Ścieżki legalnego przetwarzania
Przedsiębiorcy oraz osoby prywatne mają do dyspozycji kilka legalnych dróg zagospodarowania zużytych materiałów. Zużyte opony z samochodów osobowych można bezpłatnie oddać do Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). Punkty te posiadają jednak roczne limity ilościowe i nie przyjmują ogumienia z pojazdów ciężarowych lub rolniczych. Te duże kategorie wymagają zawarcia osobnej umowy z wyspecjalizowaną firmą komercyjną. Koszt utylizacji opony ciężarowej wynosi od 12 do 160 złotych za sztukę, natomiast odpady rolnicze wycenia się w przedziale od 400 do 2000 złotych za tonę.
Po trafieniu do punktu zbiórki opona podlega trzem głównym procesom:
- Bieżnikowanie – regeneracja i nałożenie nowego bieżnika, popularne w segmencie pojazdów ciężkich.
- Recykling materiałowy – rozdrobnienie na granulat gumowy używany do produkcji asfaltu lub mat antywibracyjnych.
- Odzysk energetyczny – spalanie w piecach cementowych jako alternatywa dla węgla kamiennego.
W kraju wciąż dominuje odzysk energetyczny. Jednak eksperci wskazują, że pełny zrównoważony rozwój wymaga inwestycji w zaawansowany recykling materiałowy.
Odpowiedzialność karna przedsiębiorcy
Ignorowanie przepisów odpadowych niesie za sobą katastrofalne skutki finansowe i prawne. Porzucenie odpadów w miejscach niedozwolonych grozi wysoką grzywną. W skrajnych sytuacjach działanie to podlega pod artykuł 182 Kodeksu karnego. Przepis ten przewiduje karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do nawet 8 lat za zanieczyszczanie środowiska. Mieszanki gumowe rozkładają się przez setki lat, uwalniając do gleby i wód gruntowych niebezpieczne toksyny. Nielegalne magazyny stwarzają też ogromne ryzyko pożarowe, czego przykładem był katastrofalny pożar w Trzebini w 2018 roku.
Podsumowanie
Nowoczesny biznes nie może pomijać kwestii zagospodarowania zużytych komponentów samochodowych. Przesunięcie punktu ciężkości w debacie publicznej potwierdza fakt, że Centrum Utylizacji Opon dołączyło do Polskiego Stowarzyszenia ESG. Przyszłe przepisy odpadowe zmuszą organizacje do dokładnego kontrolowania całego cyklu życia produktów. Wdrożenie transparentnych procedur oraz efektywna gospodarka obiegu zamkniętego pozwolą firmom zachować pełną zgodność z normami i zbudować silną pozycję rynkową.
Przeczytaj także: Zarządzanie odpadami w BDO – jak unikać błędów
Opracowanie na podstawie: akademiaesg.pl
Last Updated on 13 lipca, 2026 by Karolina Bandulet