UE wprowadza regulacje dla branży odzieżowej. Koniec niszczenia niesprzedanych tekstyliów
Regulacje UE dla branży odzieżowej doprecyzują szczegółowe przepisy wykonawcze. Określą one obowiązki firm, ujednolicą zasady raportowania oraz wyznaczą terminy odejścia od niszczenia niesprzedanych tekstyliów w całej Unii Europejskiej.
Komisja Europejska przyjmuje nowe przepisy dotyczące niesprzedanych tekstyliów
9 lutego Komisja Europejska przyjęła nowe przepisy dotyczące niesprzedanych wyrobów tekstylnych w ramach rozporządzenia Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR). Regulacje wprowadzaja zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, akcesoriów i obuwia. Nakładają też na frimy obowiązek ujawniania informacji. Celem zmian jest ograniczenie ilości odpadów. Regulacje mają też zmniejszyć szkody środowiskowe oraz wesprzeć firmy w przechodzeniu na modele biznesowe oparte na gospodarce obiegu zamkniętego.
Zakaz niszczenia niesprzedanych tekstyliów – cele i skala problemu
W ramach regulacji ESPR Komisja Europejska przyjęła działania, które mają zapobiegać niszczeniu niesprzedanej odzieży, akcesoriów odzieżowych i obuwia. Nowe środki mają ograniczyć ilość odpadów. Ponadto mają one zmniejszyć wpływ branży na środowisko. Regulacje jednocześnie wyrównają warunki konkurencji dla firm wdrażających zrównoważone modele produkcji i dystrybucji. W efekcie mają one wspierać transformację w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym.
Każdego roku firmy w Europie niszczą od 4% do 9% niesprzedanych tekstyliów. Praktyka ta generuje około 5,6 mln ton emisji CO₂ rocznie. Jest to poziom zbliżony do całkowitych emisji netto Szwecji w 2021 roku. W ramach regulacji ESPR firmy będą musiały ujawniać informacje o niesprzedanych produktach konsumenckich przekazywanych do utylizacji. Przepisy wprowadzają również zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, akcesoriów odzieżowych oraz obuwia.
Nowe wymagania doprecyzowują akty delegowane i wykonawcze przyjętych 9 lutego. Mają one ułatwić przedsiębiorstwom dostosowanie się do nowych zasad.
Wyjątki od zakazu i nowe obowiązki raportowe
Akt delegowany określa szczególne, uzasadnione przypadki, w których niszczenie produktów będzie nadal dopuszczalne, m.in. ze względów bezpieczeństwa lub w przypadku uszkodzenia towaru. Za nadzór nad przestrzeganiem przepisów odpowiadać będą organy krajowe. Akt wykonawczy wprowadza natomiast jednolity format raportowania, w którym firmy będą deklarować wolumen niesprzedanych produktów konsumenckich przekazanych do utylizacji. Obowiązek ten zacznie obowiązywać od lutego 2027 roku, co ma dać przedsiębiorstwom czas na dostosowanie systemów raportowych.
Dostosowanie modeli biznesowych i harmonogram wdrożenia
W ramach nowego podejścia firmy mają ograniczać utylizację niesprzedanych zapasów poprzez lepsze zarządzanie stanami magazynowymi i obsługą zwrotów. Regulacje zachęcają także do alternatywnych rozwiązań, takich jak odsprzedaż, ponowne przetwarzanie, darowizny lub ponowne wykorzystanie produktów.
Zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, akcesoriów odzieżowych i obuwia, wraz z przewidzianymi wyjątkami, zacznie obowiązywać duże przedsiębiorstwa od 19 lipca 2026 roku. Firmy średniej wielkości mają zostać objęte tymi zasadami od 2030 roku. Obowiązki informacyjne wynikające z regulacji ESPR już dotyczą dużych firm i zostaną rozszerzone na przedsiębiorstwa średniej wielkości w 2030 roku.
Skala marnotrawstwa i presja na zmianę praktyk rynkowych
Przedstawiając nowe regulacje, Jessika Roswall, komisarz UE ds. środowiska, odporności wodnej i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętego, wskazała na postępy sektora tekstylnego w transformacji zrównoważonej, podkreślając jednocześnie utrzymującą się skalę problemu odpadów i konieczność dalszych działań. Niszczenie niesprzedanych towarów pozostaje powszechną praktyką. W samej Francji każdego roku utylizowane są niesprzedane produkty o wartości około 630 mln euro. Do problemu przyczynia się również handel internetowy – w Niemczech rocznie wyrzucanych jest niemal 20 mln zwróconych produktów.
Tekstylia stanowią znaczącą część tego strumienia odpadów i pozostają jednym z kluczowych obszarów działań Unii Europejskiej. Poprzez regulacje ESPR Komisja Europejska dąży do zwiększenia trwałości, możliwości ponownego użycia i recyklingu produktów wprowadzanych na rynek UE oraz do poprawy efektywności i cyrkularności łańcuchów dostaw.
Przeczytaj także: Ryzyko klimatyczne rośnie. El Niño może podnieść globalne temperatury do rekordowych poziomów w 2027 roku
Opracowanie własne na podstawie: en.politis.com.cy
Last Updated on 10 lutego, 2026 by Karolina Bandulet