System kaucyjny a gospodarka obiegu zamkniętego – pierwsze efekty i wyzwania
System kaucyjny obowiązuje w Polsce od października 2025 roku. Formalnie stał się elementem krajowego porządku prawnego. Jego funkcjonowanie w praktyce nadal jednak budzi wątpliwości. Po pierwszych miesiącach działania system kaucyjny jest często oceniany jako rozwiązanie istniejące głównie w regulacjach. Jego obecność w codziennym doświadczeniu konsumentów i detalistów pozostaje niewielka. Ograniczona dostępność punktów zwrotu utrudnia ocenę skuteczności systemu. Problemem pozostają także niejednolite zasady obsługi.
System kaucyjny po pierwszych miesiącach działania
Jednym z kluczowych wyzwań okazała się fragmentacja wdrożeń. System kaucyjny nie funkcjonuje jako jedno, spójne rozwiązanie. Działa raczej jako zbiór równolegle rozwijanych modeli operacyjnych. Zależą one od operatorów, formatu sklepu oraz dostępnej infrastruktury. Część dużych sieci handlowych uruchomiła punkty zwrotu, często oparte na automatach. W handlu tradycyjnym dominują natomiast rozwiązania manualne lub hybrydowe. W praktyce oznacza to różne zasady zwrotu dla konsumentów. Taki brak jednolitości osłabia przejrzystość systemu. Utrudnia też budowanie trwałych nawyków.
– Z perspektywy gospodarki o obiegu zamkniętym kluczowe znaczenie ma nie sam obowiązek pobierania kaucji, lecz sprawność procesów towarzyszących. Masowe wprowadzenie opakowań kaucyjnych do sprzedaży, przyjmowanie opakowań, ich ewidencja, czasowe magazynowanie oraz rozliczenia finansowe generują realne koszty i obciążenia organizacyjne po stronie sklepów. W wielu przypadkach wdrożenie systemu odbywa się poprzez adaptację istniejących narzędzi sprzedażowych i fiskalnych, co pozwala ograniczyć skalę inwestycji, ale jednocześnie uwidacznia braki standaryzacyjne oraz różnice technologiczne między punktami handlowymi – mówi Grzegorz Podziewski, dyrektor Centrum Innowacji Retail, COMP S.A.
Obciążenia po stronie detalistów
Pierwsze miesiące pokazały również, że system kaucyjny przenosi znaczną część odpowiedzialności operacyjnej na detalistów, szczególnie tych najmniejszych. Największym wyzwaniem nie jest sama obsługa zwrotów. Kluczowe stają się dla nich płynne rozliczenia i kontrola przepływu środków z kaucji. Gdy raportowanie i rozliczenia się wydłużają, system zaczyna być postrzegany jako obciążenie finansowe, a nie neutralny mechanizm obiegu środków.
– W kontekście środowiskowym trudno dziś mówić o mierzalnych, systemowych efektach. Widoczny jest wzrost zainteresowania zwrotem opakowań w wybranych lokalizacjach, jednak brak jednolitych danych i różny poziom dostępności punktów zwrotu utrudniają ocenę realnego wpływu systemu na poziom recyklingu. Na obecnym etapie system kaucyjny w Polsce należy traktować jako proces w fazie organizacyjnej i przejściowej niż w pełni działający mechanizm gospodarki obiegu zamkniętego – dodaje Grzegorz Podziewski.
Pierwsze doświadczenia pokazują, że o skuteczności systemu nie zdecydują same regulacje, lecz zdolność rynku do ich praktycznego wdrożenia w warunkach codziennego handlu. Dopiero uporządkowanie procesów technologicznych, ujednolicenie zasad obsługi i zapewnienie przejrzystych rozliczeń mogą sprawić, że system kaucyjny przestanie być postrzegany jako konstrukcja teoretyczna, a zacznie pełnić realną rolę w zamykaniu obiegu opakowań w Polsce.
Przeczytaj także: Rynek akcji w USA: inwestorzy kierują uwagę na wyniki kwartalne
COMP S.A. to grupa kapitałowa specjalizująca się w technologii i rynku handlu oraz analiz.
W skład grupy wchodzą spółki technologiczne specjalizujące się w tworzeniu innowacyjnych rozwiązań dla rynku handlu i usług oraz z zakresu bezpieczeństwa IT, sieciowego i kryptografii. Od 2005 roku spółka wiodąca grupy – COMP S.A. jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
Grupa koncentruje się na działalności w atrakcyjnych niszach rynkowych, bazując na unikalnych kompetencjach oraz wysokich barierach wejścia do każdej z nich. Synergia kompetencji wszystkich spółek, wszechstronne i wieloletnie doświadczenia, własne centra R&D oraz innowacji, dają możliwość świadczenia usług najwyższej jakości.
COMP S.A. od wielu lat jest dostawcą nowoczesnych rozwiązań dla rynku handlu detalicznego. W odpowiedzi na zapotrzebowanie wynikające z nowych regulacji oferuje również rozwiązanie do kompleksowej obsługi systemu kaucyjnego – Kaucyjni.pl.
Więcej informacji:
Źródło: comp.com.pl
Last Updated on 3 lutego, 2026 by Karolina Bandulet