Prace nad zmianami w przepisach odnośnie zawodów prawniczych
Nie tylko rzecznicy patentowi, ale również adwokaci i radcy prawni będą mogli być pełnomocnikami strony w sprawach dotyczących m.in. utrzymywania ochrony praw wyłącznych. Trwają prace nad projektem ustawy „Prawo własności przemysłowej”. Przedstawiciele Polskiej Izby Rzeczników Patentowych uważają, że może to mieć negatywne przełożenie na rozstrzygnięcia prowadzonych spraw z uwagi m.in. na brak specjalizacji w kwestiach technicznych. Ich zdaniem liczba rzeczników patentowych jest obecnie wystarczająca.
– Projekt nowej ustawy Prawo własności przemysłowej zainicjowany przez Urząd Patentowy RP wprowadza zmiany w zakresie ograniczenia wyłączności rzeczników patentowych co do kwestii utrzymania ochrony oraz wnoszenia opłat w odniesieniu do wynalazków i wzorów użytkowych. To jest ograniczenie, które ma się sprowadzać do tego, że inne zawody prawnicze miałyby możliwość przejęcia tych kompetencji od rzeczników patentowych – mówi agencji Newseria Paweł Kurcman, prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych (PIRP).
List otwarty prezesa PIRP
Jak wynika z listu otwartego prezesa PIRP do środowisk adwokatów i radców prawnych, w art. 338 ust. 3 projektu ustawy wskazano, że pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawach dotyczących utrzymywania ochrony praw wyłącznych oraz w postępowaniu w sprawie dokonywania wpisów w rejestrach prowadzonych przez Urząd Patentowy może być rzecznik patentowy, adwokat, radca prawny lub osoba świadcząca usługi transgraniczne.
– PIRP stoi na stanowisku, że rozszerzanie kompetencji dla zawodów ogólnoprawniczych i pozbawianie tych kompetencji zawodu, który jest bardzo wąsko wyspecjalizowany w dziedzinie własności intelektualnej, może stanowić dekompozycję systemu w zakresie tego, kto będzie mógł reprezentować klientów w obszarach dotyczących spraw technicznych, czyli wynalazków i wzorów użytkowych – podkreśla Paweł Kurcman.
Jego zdaniem ta dekompozycja może mieć negatywne skutki dla reprezentowanych klientów.
– W niektórych przypadkach może ona nawet doprowadzić do tego, że postępowania, które będą prowadzone przez osoby z innych zawodów, mogą się zakończyć negatywnie dla reprezentowanych przez nich klientów. Nie mówię, że tak się wydarzy, ale że taka możliwość wystąpi. Zwłaszcza w sytuacji, kiedy inne zawody prawnicze nie mają trzyletniej aplikacji poświęconej patentom i wzorom użytkowym – zaznacza prezes PIRP.
Wymagania dla zawodu rzecznika patentowego
Aby zostać rzecznikiem patentowym w Polsce, należy m.in. mieć obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa EFTA. Wymagane jest również ukończenie studiów magisterskich na kierunku przydatnym do wykonywania zawodu rzecznika patentowego. Należy także odbyć aplikację rzecznikowską i zdać egzamin kwalifikacyjny.
– Zdobywanie kompetencji zaczyna się od aplikacji rzecznikowskiej, która trwa trzy lata. Aplikanci uczestniczą w zajęciach prowadzonych przez wykładowców, mają również zajęcia praktyczne z przygotowywania opisów zgłoszeniowych, pism procesowych, opinii – podkreśla Paweł Kurcman.
Państwowy egzamin składa się obecnie z trzech części. Pierwsza z nich dotyczy opisu patentowego, druga opinii prawnej, a trzecia pisma procesowego.
– Najczęściej są to zagadnienia już bardzo wyspecjalizowane, do których przygotowujemy aplikantów w trakcie aplikacji, żeby mogli ten egzamin zdać. Program aplikacji, jej forma oraz egzamin być może będą w przyszłości podlegały zmianom. Izba wystąpiła z projektem zmiany w ustawie o rzecznikach patentowych, w którym planujemy wprowadzić pięcioetapowy egzamin państwowy, żeby jeszcze bardziej selekcjonować osoby, które będą wykonywały zawód rzecznika patentowego w przyszłości – tłumaczy prezes PIRP.
Wniosek o wpis na listę rzeczników patentowych należy złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia złożenia egzaminu kwalifikacyjnego.
– Liczba rzeczników patentowych to dziś dokładnie 1008 i bodaj 141 aplikantów rzecznikowskich. W naszej ocenie w tej chwili nie ma potrzeby rozszerzenia dostępu do tego zawodu poprzez możliwość wpisania innych grup zawodowych na listę rzeczników patentowych. Chyba że te osoby zamierzają odbyć aplikację, zdać egzamin państwowy i uzyskać drugi tytuł zawodowy, co jest jak najbardziej wskazane i do czego zachęcamy – zaznacza Paweł Kurcman.
Element większej reformy
Zdaniem przedstawicieli izby obecna liczba rzeczników nie jest przeszkodą w sprawnym procesie uzyskiwania ochrony czy prowadzenia postępowań spornych w odniesieniu do praw własności przemysłowej.
W liście otwartym Paweł Kurcman przypomina, że od wielu lat członkowie samorządu adwokackiego i radcowskiego posiadają uprawnienia do występowania przed Urzędem Patentowym RP. Jest to możliwe w postępowaniach zgłoszeniowych, utrzymywania ochrony w sprawach dotyczących znaków towarowych, wzorów przemysłowych i oznaczeń geograficznych oraz w sprawach spornych.
Propozycja zmian w kompetencjach jest częścią większej reformy prawa własności przemysłowej. Rząd uzasadnia reformę potrzebą uproszczenia i skrócenia postępowań, zwiększenia efektywności administracji, lepszego wykorzystania praw własności intelektualnej przez przedsiębiorców i dostosowania przepisów do zmieniającej się gospodarki.
Przeczytaj także: Ministerstwo zapowiada szybsze rozpoznawanie spraw frankowych. Prawnicy mają wątpliwości
Źródło: Newseria Biznes
Last Updated on 23 września, 2026 by Joanna Socha