Pomimo presji wydawania ponad 70% Polaków potrafi sobie odmówić
Nowy telefon, spontaniczny zakup czy weekendowy wyjazd. Żyjemy w świecie, w którym okazji do wydawania pieniędzy nie brakuje. Jak pokazuje raport „Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach” zrealizowany na zlecenie KRUK S.A., potrafimy powiedzieć „nie teraz”, pomimo presji wydawania.
Niemal 62% badanych uważa, że ludzie czują dziś presję, aby wydawać więcej, niż mogą sobie pozwolić. Wśród kobiet odsetek ten wynosi ok. 65%, a wśród mężczyzn ok. 59%. 72,5% ankietowanych w trakcie ostatniego roku odłożyło większy zakup na później, a 72,3% zrezygnowało z zakupów dla przyjemności, by przeznaczyć pieniądze na ważniejszy cel. Ponad 58% badanych Polaków uważa, że osoby odpowiedzialne finansowo powinny być bardziej doceniane społecznie, a tylko 20,5% realnie tego doświadcza.
Niemal 62% badanych uważa, że ludzie czują dziś presję, aby wydawać więcej pieniędzy, niż mogą sobie na to pozwolić. Nie oznacza to jednak, że bezrefleksyjnie jej ulegamy. W trakcie ostatnich 12 miesięcy 72,5% badanych odłożyło większy zakup do momentu, kiedy było ich na niego stać. 72,3% zrezygnowało z zakupów dla przyjemności, żeby przeznaczyć pieniądze na ważniejszy cel, a 71,9% zdecydowało się oszczędzać na zakup, zamiast korzystać z pożyczki lub kupować go na raty.
Rozsądek też ma swoją cenę
Finansowa odpowiedzialność w codziennym wydaniu często oznacza rezygnację z tego, co przyjemne, ale mniej pilne. 63,6% badanych ograniczyło wyjścia i rozrywkę z powodów finansowych, 60,2% zrezygnowało z bieżących przyjemności, aby opłacić swoje zobowiązania, a 55% z wakacji lub wyjazdu ze względu na bieżące płatności.
– Dojrzałość finansowa nie polega na tym, że niczego nie pragniemy, lecz na tym, że potrafimy odróżnić chwilową zachciankę od rzeczywistej potrzeby i nie podejmujemy decyzji wyłącznie pod wpływem emocji. Nie każde ograniczenie wydatków jest jednak swobodnym i dojrzałym wyborem. Czasami rezygnacja wynika nie z samokontroli, ale z konieczności – mówi Magdalena Chorzewska, psycholożka i psychoterapeutka.
Stereotypy kontra portfel. Kobiety częściej rezygnują z przyjemności
Kobiety częściej niż mężczyźni są skłonne odłożyć większy zakup do momentu, gdy będą mogły za niego zapłacić bez obawy o nadwyrężenie domowego budżetu. Deklaruje tak 75,8% kobiet i 68,9% mężczyzn. Panie również częściej rezygnują z bieżących przyjemności, aby opłacić aktualne zobowiązania finansowe. Odpowiedziało tak 64,6% kobiet i 55,3% mężczyzn. Największa różnica dotyczy wakacji i wyjazdów: z takiego wydatku zrezygnowało 60,3% kobiet i 49,1% mężczyzn.
– Ten wynik może zachwiać stereotypem, zgodnie z którym to kobiety są bardziej podatne na bodźce konsumpcyjne. Kobiety częściej łączą odpowiedzialne podejście do finansów z troską o bezpieczeństwo bliskich. Jednocześnie rzadziej niż mężczyźni czują, że ich codzienna konsekwencja jest dostrzegana. Docenienia doświadczyło jedynie ok. 17% kobiet vs 24% mężczyzn – komentuje dr Tomasz Marcysiak, socjolog.
Ekspert zaznacza jednocześnie, że nie oznacza to istnienia dwóch odrębnych modeli gospodarowania pieniędzmi „kobiecego” i „męskiego”. Wyniki pokazują raczej powszechną normę ostrożności finansowej, przy czym kobiety częściej deklarują gotowość do poniesienia jej kosztu poprzez rezygnację z własnej konsumpcji.
Za prostym „nie kupuję” stoją też emocje
Rezygnacja z wydatku nie jest wyłącznie kalkulacją. Gdy badani muszą z czegoś zrezygnować, aby opłacić zobowiązania lub odłożyć pieniądze na ważniejszy cel, 48,6% wskazuje poczucie, że „tak po prostu trzeba”, a 46,3% – poczucie odpowiedzialności.
To właśnie codzienne, często niezauważalne wybory stały się punktem wyjścia do kampanii KRUKa „Trzymajmy się zasad. To się ceni!”.
– Wierzymy, że finansowa równowaga zaczyna się od codziennych decyzji. Dlatego kampania „Trzymajmy się zasad. To się ceni!” jest dla nas naturalnym rozwinięciem tej misji. Przekaz kampanii ma pokazywać sprawczość, konsekwencję i codzienne decyzje, które pomagają nam sobie ufać i na sobie polegać – mówi Tomasz Ignaczak, dyrektor generalny KRUK S.A.
Raport pokazuje bowiem, że finansowa odpowiedzialność często nie wygląda spektakularnie. Czasem oznacza po prostu przełożenie zakupu, ograniczenie wyjść czy rezygnację z wyjazdu. Małe „nie teraz”, które pozwala zadbać o to, co w danym momencie ważniejsze.
O badaniu:
Raport o społeczeństwie polskim „Czy zasady wciąż się liczą? O odpowiedzialności w finansach i codziennych decyzjach” powstał na podstawie badania zrealizowanego przez SW Research na zlecenie KRUK S.A. Badanie przeprowadzono metodą CAWI w dniach 25-31 maja 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1022 osób powyżej 18. roku życia.
Przeczytaj także: Finanse Polaków: co piąty z nas nie ma żadnych oszczędności
Źródło: PAP MediaRoom
Last Updated on 22 września, 2026 by Joanna Socha