113 mln euro z UE na wzmocnienie bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej w Polsce i państwach bałtyckich

113 mln euro wesprze zwiększenie odporności infrastruktury energetycznej w państwach bałtyckich i Polsce. Środki zostaną przeznaczone na ochronę fizyczną, cyberbezpieczeństwo i przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym. To efekt starań zainicjowanych podczas uroczystości synchronizacji systemów elektroenergetycznych Litwy, Łotwy i Estonii z systemem Europy kontynentalnej, która odbyła się z udziałem minister Pauliny Hennig-Kloski w czasie polskiej prezydencji w Radzie UE.

Najważniejsze informacje

• W lutym 2025 systemy elektroenergetyczne Litwy, Łotwy i Estonii odłączyły się od systemu rosyjskiego i zostały zsynchronizowane z systemem Europy.
• Synchronizacja nie odbyłaby się bez wsparcia Komisji Europejskiej oraz zaangażowania finansowego, politycznego i technicznego Polski.
• Pod koniec stycznia 2026 r. Komisja Europejska ogłosiła, że 113 mln euro w ramach instrumentu „Łącząc Europę” zostanie przeznaczonych na zwiększenie odporności i ochronę krytycznej infrastruktury energetycznej umożliwiającej synchroniczną pracę systemów państw bałtyckich i Europy kontynentalnej.
• Po raz pierwszy w ramach instrumentu „Łącząc Europę” finansowanie otrzymają projekty związane z zapewnieniem odporności i ochrony krytycznej infrastruktury energetycznej. Zwiększy to zdolność systemu energetycznego UE do reagowania na nowe zagrożenia.

– Podpisane podczas polskiej prezydencji Memorandum zakłada wspólne działania na rzecz ochrony infrastruktury energetycznej Morza Bałtyckiego. Dziś do tego politycznego porozumienia Komisja Europejska dokłada znaczące środki, które podniosą bezpieczeństwo energetyczne w naszym regionie. Jestem przekonana, że te potrzebne inwestycje są w interesie całej Europy – mówi ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

Podczas polskiej prezydencji z sukcesem zakończono synchronizację krajów bałtyckich z siecią kontynentalną. To historyczny krok uniezależniania się Estonii, Litwy, Łotwy i całej Unii Europejskiej od Rosji. Na czas polskiej prezydencji przypadł finał tego procesu. W wydarzeniu zorganizowanym z okazji synchronizacji 9 lutego 2025 r. w Wilnie wzięła udział ministra Paulina Hennig-Kloska.

Bezpieczeństwo Bałtyku kluczowe dla Polski

16 czerwca 2025 r. ministra Hennig-Kloska wraz ze swoimi bałtyckimi odpowiednikami podpisała Memorandum w sprawie ochrony infrastruktury energetycznej Morza Bałtyckiego. Jego celem jest wzmocnienie współpracy poprzez wspólne działania zapobiegawcze, wykrywanie zagrożeń, reagowanie na incydenty, odstraszanie potencjalnych przeciwników.

Dodatkowo operatorzy systemów przesyłowych zawarli porozumienie techniczne o współpracy, a rządy państw regionu zaktualizowały Memorandum BEMIP. Potwierdziły tym samym wolę kontynuowania integracji i inwestycji w infrastrukturę krytyczną.

Wzmocnienie współpracy umożliwia też kolejne inwestycje. Wśród 14 transgranicznych projektów dotyczących infrastruktury energetycznej z instrumentu „Łącząc Europę” 113 mln euro z ogólnej puli około 650 mln euro trafi na zwiększenie odporności i ochronę krytycznej infrastruktury energetycznej przed zagrożeniami fizycznymi, cybernetycznymi i innymi zagrożeniami w Polsce, Estonii, na Łotwie i Litwie w ramach synchronizacji bałtyckiej. Po raz pierwszy w ramach instrumentu „Łącząc Europę” finansowanie otrzymają projekty związane z zapewnieniem odporności i ochrony krytycznej infrastruktury energetycznej. Zwiększy to zdolność systemu energetycznego UE do reagowania na nowe zagrożenia.

Łącząc Europę

Formalne przyjęcie decyzji o przyznaniu finansowania nastąpi w najbliższych tygodniach. Następnie Europejska Agencja Wykonawcza ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA) przygotuje umowy z beneficjentami. Kolejne zaproszenie do składania wniosków dotyczących infrastruktury energetycznej w ramach instrumentu „Łącząc Europę” zaplanowano na drugi kwartał 2026 r.

Projekty wybrane do dofinansowania uzyskały status projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania (PCI) i projektów będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania (PMI) w 2024 r. w ramach polityki transeuropejskich sieci energetycznych (TEN-E). Projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania mają na celu uzupełnienie unijnego rynku energii i przyczynienie się do osiągnięcia celów neutralności klimatycznej, zapewniając wszystkim Europejczykom dostęp do przystępnej cenowo, niezawodnej i odnawialnej energii. PMI obejmują infrastrukturę transgraniczną między UE a państwami trzecimi, przyczyniając się do realizacji celów UE w zakresie energii i klimatu.

Przeczytaj także: 21,5 mln euro z UE na ochronę infrastruktury krytycznej. Wzmacniamy bezpieczeństwo energetyczne regionu

Źródło: www.gov.pl/web/klimat

Last Updated on 5 lutego, 2026 by Krzysztof Kotlarski