Architektura i budownictwo stawiają na rozwój cyfrowy. Główną barierą brak kompetencji oraz obawy przed cyberatakami
Poziom dojrzałości cyfrowej w polskiej branży architektonicznej i budowlanej systematycznie rośnie. Przykładem może być wdrażanie metodyki BIM opartej na cyfrowym modelu na coraz szerszą skalę. Z raportów Autodesk wynika, że firmy zdają sobie sprawę z przewag, jakie daje implementacja technologii. Choć nadal ich rozwój powstrzymuje szereg barier, m.in. brak kompetencji czy obawy o cyberbezpieczeństwo.
– Wykonujemy badania rynkowe i co cztery lata badamy poziom dojrzałości cyfrowej wśród naszych klientów. Polska wypada w tym badaniu dosyć dobrze, może nie doskonale. Średnio 34 proc. firm, które działają w branży infrastrukturalnej, przeszło już transformację cyfrową. Przynajmniej tak deklarują – mówi agencji Newseria Marcin Stecki, ekspert zajmujący się rynkiem infrastrukturalnym w Autodesk, podczas Kongresu Infrastruktury Polskiej.
Przykładem zmiany podejścia do cyfryzacji jest wdrażanie na coraz większą skalę metodyki BIM wykorzystującej cyfrowy model zarządzania informacjami o inwestycji. Z trzeciej edycji raportu Autodesk „BIM, współpraca, zarządzanie informacją w polskim budownictwie” wynika, że w 2023 roku 34 proc. spośród blisko 350 firm w kategorii architektura i budownictwo korzystało z tej metodyki – o 14 pkt proc. więcej niż w 2019 roku. Częściej BIM wykorzystywali specjaliści z branży architektoniczno-projektowej (41 proc.). Wśród firm budowlanych odsetek ten wyniósł 21 proc., a firm inwestujących i zarządzających nieruchomościami – 37 proc.
– Im bardziej firmy są zaawansowane w procesie cyfryzacji, tym bardziej są przygotowane na gwałtowne i niespodziewane zmiany. Pojawienie się takiego czarnego łabędzia jak na przykład COVID-19 nie jest dla nich niczym strasznym – mówi Marcin Stecki.
Pandemia przyspieszyła digitalizację
Eksperci w raporcie Autodesk podkreślają, że pandemia COVID-19 przyczyniła się do wielu zmian w obszarze cyfryzacji branży. Zdecydowanie zwiększyła poziom cyfryzacji rynku.
– Jeżeli chodzi o obszary, w których cyfryzacja i transformacja cyfrowa przynoszą największe efekty, to na etapie projektowania jest to bardzo dokładny, precyzyjny model obiektu, bogaty w informację opisową, związaną z kosztami. Wobec tego kosztorysowanie i przedmiary mogą być wykonywane znacznie precyzyjniej i szybciej – podkreśla ekspert
Ankietowani przedstawiciele branży w Polsce dostrzegają wyraźne oszczędności dzięki wykorzystaniu BIM. To m.in. zmniejszenie kosztów o co najmniej 30 proc. na wielu różnych etapach inwestycji budowlanej. Prawie 50 proc. inwestorów uważa, że BIM obniża koszty realizacji budowy o przynajmniej 30 proc. Blisko 40 proc. z nich, że o przynajmniej 30 proc. redukuje koszty projektowania branżowego. Respondenci wskazują takie korzyści z BIM jak tworzenie projektów wyższej jakości i ograniczenie liczby błędów na etapie realizacji. Podkreślają też, że metodyka ta obniża koszty w całym cyklu powstawania i życia budynku.
Dojrzałość cyfrowa przekłada się na wyniki
Z globalnego raportu Autodesk „State of Design and Make 2025” wynika, że ponad 30 proc. firm dojrzałych cyfrowo ocenia wyniki swojej organizacji jako „powyżej przeciętnej” lub „wyjątkowe”. Podobny odsetek zgadza się ze stwierdzeniem, że jest przygotowany na przyszłość. Około 26 proc. twierdzi, że ma poczucie, iż „bardzo dobrze” nadąża za zmianami w branży.
– Cyfryzacja zdecydowanie może skrócić proces projektowo-wykonawczy i obniżyć jego koszty. Nasze badania wykonane wśród liderów firm budowlanych i wykonawczych w branży AEC [architektura, inżynieria i budownictwo – red.] wskazują, że zwrot z inwestycji w cyfryzację osiągany jest na poziomie co najmniej 50 proc., a często znacznie większym – tłumaczy Marcin Stecki.
Ankietowani w globalnym raporcie liderzy twierdzą, że oprócz poprawy zadowolenia klientów, produktywności i innowacyjności transformacja cyfrowa ma również pozytywny wpływ na reputację firmy (72 proc.), ekspansję produktów i usług (68 proc.) oraz usprawnioną wymianę danych (67 proc.).
– Z naszych badań wynika, że obszarami, które hamują cyfryzację, są brak zaufania do technologii, umiejętności i decyzji na poziomie zarządów. Z wywiadów i panelu dyskusyjnego, który prowadziliśmy na naszej konferencji BIM DAYS, wyłania się taki obraz, że decyzja o transformacji cyfrowej musi być podejmowana na szczeblu co najmniej zarządu i przez cały proces musi być silnie wspierana – zaznacza ekspert.
Technologia BIM napotyka szereg przeszkód
Wśród największych barier we wdrażaniu technologii BIM wskazywanych przez respondentów znalazły się niski poziom wiedzy na jej temat (74 proc.). Kolejny problem to mała liczba specjalistów posiadających umiejętność projektowania/wykonawstwa z użyciem BIM (67,7 proc.). Przeszkodą jest też niechęć do zmian w metodyce projektowania/wykonawstwa (68,1 proc.) i brak odpowiednich uregulowań legislacyjnych sprzyjających BIM (60,8 proc.).
Globalny raport firmy wskazuje na rolę sztucznej inteligencji w branży. Jak podkreśla Marcin Stecki, technologia pojawiła się stosunkowo niedawno, jest już jednak obecna zarówno w procesie projektowania, jak i realizacji.
– Wymaga to zupełnie innego podejścia do procesu. Sztuczna inteligencja nie jest pojedynczym, dodatkowym narzędziem. Musi być włączona w proces jako równoważny, pełnoprawny członek zespołu – uważa.
Optymizm wobec AI powoli się wyczerpuje
Badanie „State of Design and Make 2025” wskazuje, że wśród przedstawicieli branży entuzjazm wobec AI nieco zmalał. 69 proc. liderów w branży architektonicznej i budownictwa na świecie w 2025 roku uważało, że sztuczna inteligencja ulepszy ich branżę. Rok wcześniej odsetek wynosił 78 proc. Wśród najpoważniejszych obaw związanych z AI pojawiało się ryzyko destabilizacji branży. Wskazało na nie 48 proc. respondentów, podczas gdy rok wcześniej 41 proc. Wśród przyczyn spadku nastrojów wobec tej technologii są obawy dotyczące incydentów cyberbezpieczeństwa, kwestii prywatności, stronniczych lub szkodliwych wyników, a także ograniczonej kontroli nad tym, jak, gdzie i kiedy wykorzystywane są dane.
– Cyberbezpieczeństwo jest ogromnym tematem, który porusza wszystkich, zarówno projektantów, jak i wykonawców, a przede wszystkim właścicieli, operatorów infrastruktury – podkreśla przedstawiciel Autodesk. – Cyberbezpieczeństwo to nie jest wyłącznie technologia. To jest świadomość ludzi na temat zagrożeń i procesów, które mogą być niebezpieczne. Czynnikiem, który może wywoływać zagrożenia, są sami użytkownicy tych systemów. Powinni być szkoleni i wspierani przez zespoły cyberbezpieczeństwa na poziomie przedsiębiorstwa.
Przeczytaj także: Nowe ryzyka wymuszają zmiany w podejściu do inwestycji kolejowych. Cyberodporność uwzględniana jest już na etapie projektowania
Źródło: biznes.newseria.pl
Last Updated on 8 lipca, 2026 by Krzysztof Kotlarski