Sektor budowlany czeka na zlecenia i walczy z zaległościami finansowymi

Według danych BIG InfoMonitor i Biura Informacji Kredytowej, skala przeterminowanych zobowiązań sięgała w ubiegłym roku w sektorze budowlanym blisko 6 miliardów złotych. Plasuje to tę branżę wśród tych o najwyższej kwocie zaległości w całej gospodarce. Co prawda przedsiębiorstwa budowlane zredukowały niespłacone zadłużenie o przeszło 508 mln zł – do nieco ponad 3 mld zł. Jednak w tym samym czasie u specjalistycznych firm będących podwykonawcami niespłacone zobowiązania wzrosły o 328 mln zł i zbliżyły się do 2 mld zł.

Aktualnie nawet ponad 50 tys. firm z sektora ma opóźnienia w płatnościach względem kontrahentów. 92% wskazuje, że ma klientów, którzy płacą po terminie. To oznacza – jak zauważa Polski Instytut Ekonomiczny – że większość z nich regularnie zmaga się z problemami z płynnością. To niedobra wiadomość, tym bardziej, że przed nimi walka o potężne kontrakty.

Dwa oblicza sektora

Najnowszy raport Deloitte Polskie spółki budowlane 2025 przedstawia obraz sektora, który z jednej strony pokazuje wzrost przychodów w grupie największych graczy. Z drugiej – zmaga się on z rekordową liczbą upadłości i narastającymi problemami z płynnością finansową wśród mniejszych firm.

To wyzwanie, które bezpośrednio wpływa na konkurencyjność przedsiębiorstw i ich zdolność do zdobywania oraz realizacji kontraktów. Dostrzega to Agencja Rozwoju Przemysłu, która od 35 lat aktywnie wspiera rozwój polskich przedsiębiorców i transformację krajowej gospodarki. ARP blisko współpracuje z sektorem budowlanym i zna potrzeby tej branży. Oferuje rozwiązania finansowania inwestycyjnego i obrotowego, które realnie wzmacniają odporność przedsiębiorstw zarówno w długim, jak i krótkim terminie.

Strategiczne kontrakty nie poczekają

Sama wartość 400 największych realizowanych i zaplanowanych kontraktów kolejowych oraz tramwajowych w latach 2026-2031 to ponad 280 mld zł. Budowa infrastruktury związana z rozwojem potencjału obronnego kraju czy tworzenie nowych schronów i adaptacja istniejących budowli to kolejny istotny obszar. Nie zapominajmy, że trwa również budowa setek kilometrów nowych dróg ekspresowych, autostrad i obwodnic. Dynamicznie rośnie też rynek magazynowy. Rozpoczyna się również realizacja Portu Polska, rozbudowa portu w Świnoujściu i prace przy elektrowni jądrowej w Choczewie.

Polski Związek Pracodawców Budownictwa (PZPB) zwraca uwagę, że może nas czekać brak odpowiedniej liczby rąk do pracy. Możliwe są też opóźnienia w wydawaniu zezwoleń i utrudnienia w logistyce. Do tego dochodzą też kwestie związane z finansowaniem oraz możliwym wzrostem cen. Popyt może bowiem znacznie przekroczyć podaż, jeżeli chodzi o dostępność sprzętu budowlanego i materiałów.

Termomodernizacja przyspiesza

Ważnym elementem rynku, szczególnie dla mniejszych firm budowlanych, jest termomodernizacja. Według szacunkowych danych ponad 15 mln użytkowanych w naszym kraju budynków pochodzi sprzed 1989 r. W konsekwencji wiele z nich nie spełnia norm energetycznych. Nadal nie brakuje również budynków, które nie mają żadnej warstwy izolacyjnej.

To olbrzymi rynek dla firm specjalizujących się w termomodernizacjach, gdzie poza odpowiednio wyszkolonymi pracownikami liczą się także technologie i kompetencje projektowe. To jest jedna strona medalu. Po drugiej stronie mamy jeden z najbardziej perspektywicznych segmentów – producentów budowlanych, których inwestycje w produkcję nowoczesnych materiałów termoizolacyjnych są niezbędne. Mamy też dobre polskie uczelnie i instytuty, które są w stanie zaproponować warte rozwoju technologie. Do przygotowania i realizacji kontraktów potrzebne jest też odpowiednie finansowanie, zwłaszcza obrotowe.

Nowy model wsparcia dla płynności

Wśród nowych propozycji ARP dla branży budowlanej jest pożyczka obrotowa zabezpieczona gwarancją InvestEU z faktoringiem. To rozwiązanie opracowane wspólnie z KUKE Finance.

Faktoring daje szybki dostęp do środków zamrożonych w fakturach, umożliwiając finansowanie należności z terminami płatności sięgającymi 120 dni, zarówno w obrocie krajowym, jak i eksportowym. W zależności od potrzeb przedsiębiorców możliwe jest zastosowanie faktoringu pełnego, w którym ryzyko niewypłacalności odbiorcy przejmuje faktor. Oprócz finansowania należności usługa obejmuje monitoring wierzytelności, dyscyplinowanie płatności kontrahentów oraz raportowanie, co przekłada się na poprawę przewidywalności przepływów pieniężnych, ograniczenie ryzyka operacyjnego i usprawnienie struktury bilansu.

Z kolei długoterminowa pożyczka obrotowa z gwarancją InvestEU zapewnia finansowanie przy znaczącym ograniczeniu konieczności angażowania aktywów jako zabezpieczeń rzeczowych. Co ważne, ta gwarancja jest dla przedsiębiorstw bezpłatna, a pożyczka nie wlicza się do limitu pomocy de minimis.

Tak skonstruowane rozwiązanie pozwala połączyć finansowanie długoterminowe z bieżącym zarządzaniem kapitałem obrotowym w jednym modelu, bez konieczności osobnego synchronizowania różnych źródeł finansowania. Długoterminowa pożyczka obrotowa daje firmom przewidywalność i przestrzeń do planowania, bez presji krótkiego horyzontu spłaty.

Oferta skierowana jest do firm z sektora budowlanego działających na terenie całej Polski, a środki mogą być przeznaczone na realizację kontraktów i finansowanie bieżącej działalności, w tym na zakup materiałów, surowców i usług, zwiększenie zapasów, pokrycie kosztów pracowniczych oraz regulowanie zobowiązań wobec kontrahentów i innych podmiotów.

Agencja Rozwoju Przemysłu dysponuje także różnorodnymi instrumentami finansowymi, które ułatwiają inwestycje w branży budowlanej i dostosowanie się do oczekiwań rynkowych i regulacyjnych. Są to między innymi: pożyczki inwestycyjne z gwarancją InvestEU, pożyczka rozwojowa pod dotacje dla firm, które realizują inwestycje z komponentem dotacyjnym i potrzebują finansowania projektów oraz leasing specjalistycznych środków trwałych.

Przeczytaj także: Technologiczny skok w Metrze Warszawskim

Źródło: ARP