Gospodarka cyrkularna a przyszłość polskiego biznesu
Drugi panel pierwszego dnia XII edycji „Sustainable Economy Summit” to strategiczna dyskusja o transformacji nowoczesnego przemysłu i produkcji. Liderzy biznesu, organizacji odzysku oraz przedstawiciele administracji publicznej analizowali, czy gospodarka cyrkularna może budować stabilność i odporność gospodarczą. Transformacja dotychczasowych modeli operacyjnych staje się koniecznością pod wpływem rosnącej presji kosztowej oraz zmieniającego się prawa.
Dyskusję otworzyła moderator, Anita Palukiewicz (SSW), wskazując, że odpady przestają być problemem, a stają się pełnoprawnym surowcem. Podkreśliła jednak, że ich pełne wdrożenie do procesów produkcyjnych wymaga kosztownych inwestycji w infrastrukturę.
Ekonomia zamiast ideologii
Przedsiębiorcy zwracali uwagę na twarde realia rynkowe, które decydują o sukcesie ekologicznych projektów. Katarzyna Jakubowska-Gawlik (Animex) przedstawiła praktyczne podejście swojej firmy, która m.in. przetwarza krew z uboju na hemoglobinę czy odpady z chlewni na biogaz. Zauważyła, że takie działania jednocześnie przynoszą realne oszczędności finansowe i wspierają ochronę klimatu.
Grzegorz Skrzypczak (ElektroEko) ocenił, że dotychczasowe debaty o ekologii zbyt mocno pomijały ekonomię. Zwrócił uwagę, że surowce wtórne z recyklingu pozostają droższe od pierwotnych, co tworzy barierę dla producentów. Ponadto wskazał na patologie w obszarze ponownego użycia sprzętu elektronicznego, który często zamiast do utylizacji trafia do klientów w biedniejszych krajach, bez odpowiedniej weryfikacji bezpieczeństwa i bez wiedzy wytwórcy. Podkreślił, że Polska wciąż eksportuje większość materiałów, zamiast zarabiać na ich przetwarzaniu na miejscu.
Wyzwania regulacyjne PPWR
Nowe przepisy unijne budzą duży niepokój w wielu kluczowych sektorach rynku. Katarzyna Jakubowska-Gawlik określiła nadchodzące regulacje PPWR mianem „tsunami” dla przetwórstwa mięsnego i mleczarskiego, ponieważ opakowania spożywcze wymagają szczególnie wysokiej barierowości i specjalistycznego procesu. Maszyny zakupione zaledwie kilka lat temu nie są przystosowane do korzystania z monomateriałów, co generować będzie ogromne koszty modernizacyjne. Tymczasem firma od lat precyzyjnie projektuje grubość i warstwy opakowań, szukając balansu między marketingiem a ekologią. Zmiany regulacyjne mogą zniszczyć te wysiłki.
Paweł Lesiak (Interzero Polska) dodał, że unijne prawo zacznie obowiązywać już w sierpniu tego roku. Zaznaczył, że bez wprowadzenia ekomodulacji zamykanie obiegu surowców będzie miało charakter wyłącznie wybiórczy. Podkreślił również, że tani recyklat napływający spoza Unii Europejskiej drastycznie obniża opłacalność lokalnego biznesu. Jarosław Siuta (Smurfit Westrock) wyjaśnił, że dostosowanie opakowań transportowych również wymaga ogromnych nakładów finansowych oraz czasu na testy w łańcuchu dostaw. Zaproponował, aby systemowo premiować rozwiązania łatwe w recyklingu, co pozwoli skutecznie połączyć ekologię z biznesem.
Gospodarka cyrkularna
Wdrażanie nowych standardów wymaga dialogu między administracją a sektorem prywatnym. Andrzej Grzymała (Reverse Logistics Group) zauważył, że brak pewności prawnej skutecznie blokuje powstawanie nowych instalacji przetwarzających, na przykład w branży tekstylnej, gdzie recykling wynosi zaledwie jeden procent. Zgodził się, że gospodarka cyrkularna jest kluczowa dla zabezpieczenia surowców krytycznych, takich jak metale ziem rzadkich. Biznes nie zbuduje jednak planów strategicznych, kiedy zasady zmieniają się w trakcie gry. Podobne obawy wyraziła Katarzyna Jakubowska-Gawlik, wskazując na brak kluczowych aktów wykonawczych, które pozwoliłyby firmom zaplanować inwestycje.
Efekty systemu kaucyjnego
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Anita Sowińska, broniła dotychczasowych działań resortu. Poinformowała, że polski system kaucyjny do końca kwietnia pozwolił już zebrać miliard butelek, zapewniając czysty surowiec do ponownego wykorzystania. Odniosła się także do planów wprowadzenia rozszerzonej odpowiedzialności producentów w sektorze tekstylnym i zadeklarowała otwartość na głos biznesu podczas prekonsultacji. Zaznaczyła, że stabilność przepisów pozwoli zbudować bezpieczeństwo narodowe oraz mikroekonomiczne.
Michał Mikołajczyk (Rekopol) ostro skrytykował jednak ministerialny projekt ustawy UC100. Uznał go za koncept monopolistyczny, który oddaje pełną kontrolę urzędnikom, bez realnego wdrożenia zasad odpowiedzialności biznesu. Wskazał, że przedsiębiorcy, za pośrednictwem powołanych przez siebie organizacji odzysku, wydali już miliony złotych na edukację ekologiczną obywateli, podczas gdy resort proponuje rażąco niskie stawki wsparcia dla gmin na cele zbiórki oraz informacyjne. Zaapelował o pilne poprawienie przepisów przed sierpniowym terminem ich wdrożenia. Jarosław Siuta poparł potrzebę stworzenia jasnych ram prawnych, które będą realnie premiować ekologiczne rozwiązania i innowacje.
Stabilność podstawą inwestycji
Długoterminowe planowanie strategiczne w przemyśle wymaga przewidywalności po stronie państwa. Andrzej Grzymała przypomniał, że inwestycje w nowoczesne zakłady przetwarzania zwracają się często dopiero po kilkunastu latach. Resort powinien więc aktywnie wspierać i konsultować przepisy z podmiotami, które finansują te systemy. Paweł Lesiak dodał, że przedsiębiorcy chcą mieć realny wpływ na to, co dzieje się z ich odpadami, zamiast pełnić wyłącznie rolę biernych płatników.
Moderator Anita Palukiewicz zakończyła dyskusję wnioskiem, że to właśnie przemyślana gospodarka cyrkularna oraz stabilność przepisów zadecydują o sukcesie nadchodzącej transformacji rynkowej.
Dyskusję poprowadziła Anita Palukiewicz, Partner, Radca Prawny, SSW Law & Beyond. W panelu udział wzięli: Anita Sowińska, Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Klimatu i Środowiska; Katarzyna Jakubowska-Gawlik, Ekspert ds. Bezpieczeństwa Zakupów, Animex Foods; Andrzej Grzymała, Wiceprezes Zarządu, Dyrektor Zarządzający, Reverse Logistics Group; Paweł Lesiak, Wiceprezes Zarządu, Interzero; Michał Mikołajczyk, Prokurent, Dyrektor ds. sprzedaży i relacji zewnętrznych, Rekopol Organizacja Odzysku Opakowań; Jarosław Siuta, Better Planet Packaging Manager, Smurfit Westrock oraz Grzegorz Skrzypczak, Prezes Zarządu, ElektroEko Organizacja Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego
Najważniejsze wnioski oraz komentarze liderów biznesu, administracji i ekspertów, którzy współtworzyli XII edycję Sustainable Economy Summit, można obejrzeć w relacji wideo dostępnej pod tym linkiem.
Przeczytaj także: Jak budować globalną konkurencyjność gospodarki Europy?
Last Updated on 10 czerwca, 2026 by Karolina Bandulet