Zapotrzebowanie na krew rośnie. Hematolodzy ostrzegają

Zapotrzebowanie na krew w Polsce systematycznie rośnie – alarmują hematolodzy. Powodem jest starzenie się społeczeństwa oraz wzrost liczby pacjentów z chorobami przewlekłymi i nowotworowymi. Eksperci podkreślają, że krwi nie da się wyprodukować, dlatego kluczowe staje się krwiodawstwo i sprawne zarządzanie zasobami.

Krew jako lek w chorobach przewlekłych

Krew jest bezcennym lekiem nie tylko dla ofiar wypadków, lecz także dla pacjentów oddziałów onkologicznych. Eksperci podkreślają, że zapotrzebowanie na krew będzie rosło, dlatego konieczna jest promocja krwiodawstwa, sprawne zarządzanie zasobami oraz stosowanie terapii, które mogą ograniczyć zależność pacjentów od transfuzji. Stanowisko przedstawiono podczas konferencji prasowej zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Hematologiczne i Transfuzjologiczne.

Raport o krwi i jego aktualizacja

W 2021 roku opublikowano pierwszy polski raport o krwi pt. „Krew: lek, wartość, zasób. Aktualne wyzwania i potrzeby związane z przetoczeniami krwi w chorobach przewlekłych”. Eksperci rekomendowali w nim lepsze zarządzanie zapasami krwi oraz refundację celowanych leków. W przypadku przewlekłych nowotworów hematologicznych mogą one zapobiegać uzależnieniu pacjentów od transfuzji. Od publikacji raportu sytuacja uległa zmianie, dlatego Polskie Towarzystwo Hematologiczne i Transfuzjologiczne przygotowało jego aktualizację.

Refundacja terapii ogranicza transfuzje

Dobre decyzje refundacyjne sprawiły, że część pacjentów z nowotworami hematologicznymi rzadziej wymaga transfuzji krwi. U części chorych możliwe jest nawet uniezależnienie się od przetoczeń. Według Krzysztofa Giannopoulosa, prezesa Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego, oznacza to poprawę jakości życia, lepsze rokowanie oraz korzyści dla systemu ochrony zdrowia.

Zapotrzebowanie na krew będzie rosło

Eksperci podkreślają, że mimo postępu terapeutycznego system wciąż stoi przed wyzwaniami. Konieczna jest intensywniejsza promocja krwiodawstwa oraz lepsze zarządzanie zasobami. Zapotrzebowanie na krew będzie rosło wraz ze starzeniem się społeczeństwa oraz wzrostem liczby zachorowań na nowotwory hematologiczne. Wpływa na nie także rozwój medycyny, zwłaszcza transplantologii, onkologii, hematologii i chirurgii.

Wypadki nie są głównym źródłem zapotrzebowania. Około jedna trzecia przetoczeń dotyczy medycyny ratunkowej i chirurgii. Dwie trzecie to leczenie chorób przewlekłych, głównie niedokrwistości wymagającej koncentratu krwinek czerwonych.

Wyzwania dla krwiodawstwa

Liczba dawców i donacji rośnie nieznacznie. Spada jednak udział osób młodych i dawców pierwszorazowych. Społeczeństwo się starzeje, dlatego zapotrzebowanie na krew może rosnąć o ok. 2% rocznie. Eksperci podkreślają znaczenie regularnego, honorowego krwiodawstwa.

Leki ograniczają zależność od transfuzji

U pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi (MDS) niedokrwistość jest częstym problemem. Około 50% chorych wymaga transfuzji już w chwili rozpoznania, a w trakcie choroby 80–90%. Niektórzy potrzebują przetoczeń co 3–4 tygodnie. Regularne transfuzje ratują życie, ale zwiększają ryzyko powikłań, w tym przeładowania żelazem i uszkodzenia narządów, dlatego celem leczenia jest uniezależnienie pacjentów od przetoczeń.

Od 1 lipca 2025 r. rozszerzono refundację luspaterceptu w programie lekowym dla chorych z MDS i niedokrwistością. Terapia zmniejsza liczbę transfuzji, a u części pacjentów pozwala całkowicie je odstawić. Ograniczenie przetoczeń poprawia jakość życia i odciąża oddziały hematologiczne, ponieważ leczenie odbywa się ambulatoryjnie. Problem dotyczy także chorych z mielofibrozą. U połowy pacjentów niedokrwistość występuje już w chwili rozpoznania, a wraz z postępem choroby większość wymaga regularnych transfuzji.

Hematolodzy czekają na Krajową Sieć Hematologiczną

W ostatnich latach w hematoonkologii pojawiło się wiele nowoczesnych terapii. Pacjenci z nowotworami hematologicznymi żyją dłużej, a refundowane leki poprawiają jakość życia i ograniczają zależność od transfuzji. Środowisko hematologiczne postuluje uruchomienie pilotażu Krajowej Sieci Hematologicznej. Model zakłada przeniesienie części opieki ze szpitali do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej bliżej miejsca zamieszkania pacjenta, przy zachowaniu jednolitych standardów leczenia i współpracy między ośrodkami.Warunkiem powodzenia projektu jest równy dostęp do programów lekowych. Pilotaż ma poprawić organizację leczenia, efektywniej wykorzystywać zasoby krwi oraz przynieść korzyści systemowi ochrony zdrowia.

Przeczytaj także: Analiza rezonansu magnetycznego w kilka sekund. Nowy model AI z University of Michigan

Opracowanie własne na podstawie: pap-mediaroom.pl

Last Updated on 11 lutego, 2026 by Karolina Bandulet