Wysoka jakość mieszkań kartą przetargową regionów. Trwa walka o młodych ludzi w obliczu kryzysu demograficznego
Sytuacja demograficzna w Polsce stale się pogarsza. Według danych GUS na koniec września 2026 roku liczba ludności spadła do 37,21 mln osób. Oznacza to spadek o 165 tys. mieszkańców w skali roku. W obliczu tych zmian regiony poszukują sposobów na przyciągnięcie młodych ludzi i stworzenie atrakcyjnych warunków do życia. W perspektywie najbliższych 20–30 lat jednym z najważniejszych czynników konkurencyjności może być dostępność mieszkań o wysokim standardzie. O znaczeniu jakości mieszkalnictwa na przykładzie Pomorza dyskutowano podczas Kongresu Deweloperskiego 2026.
– Za 20 lat sytuacja miast będzie bardzo zróżnicowana, niezależnie od tego, czy mówimy o metropoliach, miastach średnich czy małych. Niektóre miasta będą miały rentę rozwojową, przyciągając nowych mieszkańców i utrzymując dotychczasowych, na przykład przez rynek pracy, bardzo dobre skomunikowanie, warunki środowiskowe, czyli atrakcyjność przestrzeni, której znaczenie bardzo silnie rośnie, rozwiniętą infrastrukturę – mówi agencji Newseria prof. Cezary Obracht-Prondzyński, socjolog z Uniwersytetu Gdańskiego oraz Instytutu Kaszubskiego. – Na drugim biegunie będą miasta, które będą się borykały z bardzo poważnymi problemami, na przykład związanymi z demografią, procesem starzenia, procesem kurczenia się bazy podatkowej, a w związku z tym z mniejszymi środkami na rozwój.
Zmiany demograficzne wyzwaniem dla polskich miast
Zgodnie z prognozami Głównego Urzędu Statystycznego do 2060 roku liczba ludności Polski może zmniejszyć się do 30,9 mln. Najnowsze eksperymentalne symulacje GUS wskazują jednak na możliwość jeszcze głębszego spadku. Przy założeniu utrzymania niskiej dzietności, na poziomie 1,1 z 2024 roku, populacja kraju może skurczyć się do 28,4 mln osób.
Zmiany demograficzne wpłyną również na lokalne rynki pracy i finanse samorządów. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) szacuje, że do 2060 roku liczba pracujących zmniejszy się w 95,4 proc. gmin. W skali całego kraju spadek ma wynieść około 30 proc. W konsekwencji w 95,6 proc. gmin pogorszy się sytuacja dochodowa z tytułu podatku PIT.
– Pojawia się pytanie o mechanizm polityki rozwojowej, czyli takiej ingerencji publicznej, która pozwoli tym miastom utrzymać dotychczasową jakość życia. Nie jest dobrze z punktu widzenia rozwoju społecznego, ale również ekonomicznego, kiedy takie dysproporcje przestrzenne mocno się odznaczają – zaznacza socjolog Uniwersytetu Gdańskiego.
Pomorze w obliczu wielkich inwestycji i rosnących potrzeb mieszkaniowych
Podczas Kongresu Deweloperskiego 2026, zorganizowanego przez Polski Związek Firm Deweloperskich, odbyła się debata „Czy Polska pozostanie dobrym miejscem do życia? Studium przypadku województwa pomorskiego”. Eksperci podkreślali, że wielkie inwestycje przyciągają ludzi i kapitał. Same w sobie nie gwarantują jednak stworzenia atrakcyjnych warunków do życia.
Pomorze należy do najszybciej rozwijających się regionów Polski. Realizowane są tu strategiczne inwestycje w energetykę jądrową, morską energetykę wiatrową, porty, logistykę i nowe technologie. Projekty te mogą wzmocnić gospodarkę regionu, ale jednocześnie zwiększą zapotrzebowanie na pracowników, mieszkania i transport. Rosnąć będzie również znaczenie dostępności usług publicznych oraz zachowania spójności społecznej.
– Obecnie sytuacja demograficzna wskazuje na to, że będzie nam brakować młodych ludzi. Pytanie jest takie, czy Gdańsk i cały region Pomorza będzie w stanie przyciągać ich do siebie – mówi Aleksandra Gawrońska, dyrektorka Zespołu Badań Rynku Mieszkaniowego w JLL.
Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2025 roku w województwie pomorskim oddano do użytkowania 17,4 tys. mieszkań. Było to o 4,8 proc. mniej niż rok wcześniej.
W przeliczeniu na 1 tys. mieszkańców wskaźnik wyniósł 7,4, co zapewniło Pomorzu drugie miejsce w kraju. Wyższy wynik odnotowano jedynie na Mazowszu (8,4). Oba regiony przewyższyły średnią ogólnopolską, która wyniosła 5,6 mieszkania.
– Patrząc na dane z rynku mieszkaniowego, liczbę oddawanych mieszkań i domów w ostatnich 20 latach, widać, że pomimo różnych perturbacji na rynku i zmieniającego się otoczenia co roku pomiędzy 10 a 20 tys. nowych domów i mieszkań trafiało na rynek. Nasuwa się więc wniosek, że te mieszkania da się zbudować, pomimo różnych trudności. Dużo trudniej będzie walczyć o nowych mieszkańców, przyszłą populację w regionie – mówi dyrektorka Zespołu Badań Rynku Mieszkaniowego w JLL. – Bardzo istotne będą kwestie migracyjne, wykorzystanie potencjału ludzkiego w związku z wielkimi inwestycjami w regionie czy kształcenia pod nie napływających osób.
Elektrownia jądrowa i offshore impulsem dla rozwoju regionu
Na Pomorzu powstaje pierwsza elektrownia jądrowa w Polsce. Za realizację inwestycji odpowiada spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ). Od 2020 roku zawarła ona umowy z około 475 polskimi podmiotami o łącznej wartości przekraczającej 1,2 mld zł. Wśród nich znalazło się 77 przedsiębiorstw z Pomorza.
Spółka współpracuje również z ośrodkami szkoleniowymi, szkołami technicznymi i uczelniami. Działania te mają przygotować kadry, które w przyszłości będą odpowiedzialne za obsługę elektrowni.
Istotną rolę w rozwoju regionu odgrywa także morska energetyka wiatrowa. Na Bałtyku powstają kolejne farmy offshore, m.in. Baltic Power, Baltica 2 oraz Bałtyk II i Bałtyk III. Realizacja tych projektów może zwiększyć zapotrzebowanie na wykwalifikowanych specjalistów oraz rozwój infrastruktury mieszkaniowej.
– W tym momencie to są migracje głównie spoza regionu Pomorza, ale z Polski. Natomiast kiedy mówimy o dużych inwestycjach, powinniśmy również myśleć, jaki scenariusz obrać dla tych, którzy przyjadą tutaj z zagranicy, czy przyjąć bardziej rutynowe podejście, czy może scenariusz migracyjny z większym wsparciem, bo dzięki temu będziemy w stanie walczyć o nowych przyszłych mieszkańców. Zdecydowanie jest to większy problem niż wybudowanie nowej podaży – wskazuje Aleksandra Gawrońska.
Jakość mieszkalnictwa i infrastruktury kluczem do przyciągania mieszkańców
Zdaniem ekspertki istotne jest odpowiednie planowanie nowych inwestycji mieszkaniowych. Przypadkowe lokalizacje mogą nie odpowiadać na długofalowe potrzeby regionu. Dlatego rozwój budownictwa powinien być powiązany ze strategicznymi projektami infrastrukturalnymi oraz spójną wizją zagospodarowania przestrzennego.
Planowanie powinno uwzględniać potrzeby mieszkańców, inwestorów i turystów. Szczególnego znaczenia nabiorą inwestycje zlokalizowane w pobliżu węzłów komunikacyjnych i dysponujące rozbudowanym zapleczem usługowym.
Według Aleksandry Gawrońskiej wyzwaniem będzie tworzenie przestrzeni miejskiej, która zachęci specjalistów do osiedlania się na stałe. O sukcesie inwestycji może decydować realizacja koncepcji miasta 15-minutowego. Młodzi specjaliści i rodziny będą poszukiwać przede wszystkim wysokiej jakości życia. Kluczowe okażą się dostęp do transportu szynowego, terenów zielonych i placówek edukacyjnych.
Z danych GUS wynika, że w 2025 roku województwo pomorskie odnotowało dodatnie saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały. Liczba osób przybywających do regionu przewyższyła liczbę wyjeżdżających o 5,5 tys.
W przeliczeniu na 1 tys. mieszkańców saldo migracji wyniosło 2,3. Był to drugi najwyższy wynik w Polsce.
Mieszkańcy Pomorza wysoko oceniają jakość życia w regionie
– W latach 2022–2023 zrobiliśmy badania, które były największymi regionalnymi badaniami w Polsce. Odpytaliśmy 6,6 tys. osób w województwie i przeprowadziliśmy badania jakościowe. Pytaliśmy też o to, na ile mieszkańcy są zadowoleni z jakości życia i na ile identyfikują się z Pomorzem. Były to bardzo wysokie odsetki. To oznacza, że mieszkańcy Pomorza mają bardzo silne poczucie związku z tym miejscem. Ono wynika w dużej mierze z przekonania, że to jest dobra jakość życia – zaznacza prof. Cezary Obracht-Prondzyński.
Badanie przeprowadziły Instytut Kaszubski i Fundacja IBRIS na zlecenie Samorządu Województwa Pomorskiego. Wyniki pokazują wysoki poziom zadowolenia mieszkańców z warunków życia w regionie.
Aż 93 proc. ankietowanych pozytywnie oceniło jakość życia na Pomorzu. Ponad połowa respondentów (55 proc.) uznała, że mieszka się tam lepiej niż w innych częściach Polski. Z kolei 80 proc. zadeklarowało emocjonalny związek z regionem, a 78 proc. wyraziło dumę ze swojego miejsca zamieszkania.
– Zapytaliśmy również, czy chcieliby stąd wyjechać. W zdecydowanej większości powiedzieli, że nie, a gdyby mieli zmienić miejsce zamieszkania, to na inne na terenie Pomorza. To pokazuje, że to ugruntowane przeświadczenie o jakości życia jest czymś bardzo ważnym dla ludzi, którzy już tu są, również dla tych, którzy dopiero się tutaj sprowadzili. To jest bardzo szybki proces identyfikowania się z tym miejscem – podkreśla socjolog z Uniwersytetu Gdańskiego.
Dostępność mieszkań i transportu wśród największych wyzwań
Pomimo wysokiego poziomu zadowolenia mieszkańcy dostrzegają również problemy wpływające na codzienne funkcjonowanie. Najczęściej wskazywanym wyzwaniem jest ograniczona dostępność mieszkań o dobrym standardzie i przystępnych cenach. Na ten problem zwróciło uwagę 52 proc. respondentów.
Niewiele mniej osób (51 proc.) wskazało na nadmierne natężenie ruchu drogowego. Kolejnymi problemami okazały się dostęp do usług zdrowotnych (50 proc.) oraz jakość dróg i łatwość przemieszczania się (45 proc.).
Wyniki badania pokazują, że dalszy rozwój Pomorza wymaga nie tylko nowych inwestycji gospodarczych. Równie istotne będą poprawa dostępności mieszkań, rozwój transportu i zapewnienie odpowiedniej jakości usług publicznych.
– W walce o nowego mieszkańca ugruntowywanie się wizerunku Pomorza jako dobrego miejsca do życia będzie bardzo ważnym argumentem, który będzie przyciągał nowych mieszkańców. To zresztą już dzisiaj obserwujemy. Na przykład przenoszą się tu młode małżeństwa, mieszkające gdzieś na południu Polski, kiedy rodzi się im dziecko. Argumentacja jest na przykład środowiskowa – chcą, aby dzieci oddychały dobrym powietrzem, miały blisko do morza, ale jednocześnie do lasu, nad jeziora, ponieważ to się kojarzy z dobrym miejscem do życia – zaznacza prof. Cezary Obracht-Prondzyński.
Przeczytaj także: Obronność i odporność społeczna kluczowe dla Europy
Źródło: biznes.newseria.pl
Last Updated on 29 października, 2026 by Aleksandra Fenikowska