Finansowanie badań i innowacji w Polsce – szefowie kilku instytucji apelują do władz o zmiany
Finansowanie badań i ich komercjalizacja wymaga skoordynowanych działań, a nie jedynie doraźnych korekt w pojedynczych agencjach. Z takim przesłaniem do władz zwrócili się liderzy kluczowych instytucji finansujących polską naukę i innowacje.
Jak podano w informacji na stronie FNP, dokument z postulatami trafił już do prezydenta, premiera oraz marszałków Sejmu i Senatu.
Pod dokumentem – dostępnym na stronie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – podpisali się: prof. Krzysztof Pyrć – prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Krzysztof Gulda – prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), prof. Krzysztof Jóźwiak – dyrektor Narodowego Centrum Nauki (NCN), prof. Jerzy Małachowski – dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), dr Wojciech Karczewski – dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) oraz Piotr Kędra – dyrektor inwestycyjny w PFR Ventures.
Wśród kluczowych rekomendacji zawartych w dokumencie znalazł się punkt dotyczący priorytetyzacji realnej wartości. Jak wskazano, ewaluacja (czyli ocena) jednostek naukowych powinna wzmacniać realną jakość naukową oraz wpływ na społeczeństwo i gospodarkę. Nie może opierać się na punktach pośrednich takich jak liczba patentów, publikacji czy cytowań. Ponadto, według autorów dokumentu, ewaluacja powinna być prowadzona przez osoby niebędące częścią systemu – ekspertów zagranicznych.
Są też rekomendacje dotyczące talentów. Autorzy dokumentu proponują, aby zachęcać najlepszych, by to w Polsce prowadzili swoje badania i firmy. Szczególnie poprzez promocję „brain circulation” zamiast „brain drain”. Pojawiły się też wytyczne odnośnie różnorodności, m.in. w kwestii zwiększania udziału kobiet – także w rolach zarządczych, liderskich i strategicznych. Podkreślono również konieczność postawienia na rozwój całego ekosystemu a nie wyłącznie pojedynczych jego części – silosów.
Wciąż potrzebne większe środki na naukę
W dokumencie podkreślono też konieczność: stabilnego i systematycznego zwiększania nakładów na badania i rozwój (w efekcie czego wyniki badań przekładają się na innowacje i realne korzyści dla gospodarki oraz społeczeństwa); finansowania nastawionego na jakość wszystkich elementów ekosystemu (w tym badań podstawowych); otwarcia na projekty wysokiego ryzyka (których realizacja nie może wiązać się z groźbą zwrotu w przypadku nieosiągnięcia zamierzonych celów takich jak np. komercjalizacja).
Autorzy rekomendacji wskazali ponadto na konieczność: domknięcia luki wdrożeniowej (luki pomiędzy laboratorium a rynkiem), zmniejszenia biurokracji na rzecz większej elastyczności oraz priorytetyzowania badań i innowacji z potencjałem globalnym a nie tylko lokalnym.
Dokument zamyka punkt dotyczący komunikacji społecznej i konieczności wzmacniania rozumienia roli nauki w nowoczesnym społeczeństwie i konkurencyjnej gospodarce.
Jak przypomniała FNP, wypracowane rekomendacje są efektem spotkania i debaty podczas konferencji pt. „Nauka dla społeczeństwa i gospodarki: publiczne finansowanie badań i innowacji w Polsce”, która odbyła się 17 lutego br. na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
Przeczytaj także: Polska ma szansę wziąć udział w wyścigu o budowę nowych zastosowań AI. Potrzebne są inwestycje w możliwości obliczeniowe i talenty
Źródło: naukawpolsce.pap.pl
Last Updated on 26 marca, 2026 by Krzysztof Kotlarski