Polscy naukowcy walczą o globalny sukces innowacji medycznych
Polscy naukowcy i przedsiębiorcy opracowują nowoczesne rozwiązania. Znajdują one zastosowanie m.in. w medycynie, energetyce i przemyśle. Wśród nich są nanomateriały chroniące powierzchnie przed mikroorganizmami. Powstają też technologie wspierające terapię zaburzeń słuchu. Droga od wynalazku do wdrożenia rynkowego bywa jednak długa. Wymega dużego finansowania oraz silnej współpracy nauki z biznesem.
Sektor healthtech i pozycja Polski w rankingach
Polska zajmuje obecnie 22. miejsce wśród 27 państw UE w Europejskim Rankingu Innowacyjności 2026. Sektor medyczny rozwija się jednak bardzo dynamicznie.
– Medycyna i technologie z nią związane już są polską specjalnością. Pokazuje to Konkurs Polski Produkt Przyszłości, którego gala będzie częścią Święta Polskich Innowacji. To już 27. edycja konkursu i co roku widzimy coraz więcej innowacyjnych rozwiązań z zakresu medycyny, które są zgłaszane do konkursu, ale również otrzymują nagrody. Wymienić można na przykład kompozyt kościozastępczy czy nagrodzoną w zeszłym roku bioniczną trzustkę – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Karol Demski, zastępca dyrektora Biura Komunikacji i Marketingu w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
Raport „European Startup & Scaleup Scoreboard 2026” pokazuje wyzwania naszego rynku. Na milion mieszkańców przypada w Polsce 209,2 start-upu. Średnia dla Unii Europejskiej wynosi w tym czasie 501,9. W przypadku scale-upów wskaźnik ten wynosi 4,5 dla Polski oraz 8,1 dla całej Wspólnoty. Dane Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu przynoszą jednak dobre wieści dla medycyny. Sektor healthtech skupia już 13 procent wszystkich polskich start-upów.
Nanotechnologia z Politechniki Warszawskiej
Jednym z rozwiązań, które opracowali polscy naukowcy, są bioaktywne cząstki nanokompozytowe. Pracują nad nimi naukowcy z Politechniki Warszawskiej.
– Bioaktywne cząstki nanokompozytowe są wykorzystywane do ochrony mikrobiologicznej powierzchni. W przypadku pacjentów to bardzo użyteczna technologia, ponieważ poprawia ich bezpieczeństwo w trakcie pobytu w szpitalach, ale również na co dzień w przypadku powierzchni, które wymagają zabezpieczenia mikrobiologicznego – tłumaczy prof. dr hab. inż. Agnieszka Jastrzębska z Wydziału Mechatroniki Politechniki Warszawskiej.
Nanocząstki naniesione na powierzchnię wypełniają jej pory. Dzięki temu integrują się z materiałem.
Jak wyjaśnia badaczka, dzięki temu nie ścierają się łatwo, a powierzchnia zachowuje swoje właściwości. Naukowcy z Politechniki Warszawskiej pracują także nad zastosowaniem nanokompozytów w energetyce.
– Opracowujemy technologie związane z wytwarzaniem wodoru oraz technologie elektrodowe do zastosowania w różnego rodzaju bateriach i magazynach energii. Powstaną elektrody oparte na naszych nanocząstkach kompozytowych. Wykorzystanie cząstek nanokompozytowych w takich elektrodach jest bardzo korzystne, ponieważ powierzchnia jest aktywna, a jej efektywność w technologiach bateryjnych i magazynowania energii bardzo wzrasta – mówi dr hab. Agnieszka Jastrzębska.
Innowacje w terapii słuchu
Innym przykładem technologii medycznej, którą opracowali polscy naukowcy, jest Stymulator Polimodalnej Percepcji Sensorycznej metodą Skarżyńskiego. Urządzenie wspiera terapię zaburzeń przetwarzania słuchowego. Rozwiązanie jest dostępne na polskim rynku od 2014 roku. Z terapii skorzystało dotychczas ponad 6 tys. pacjentów.
– Dane, które zbieramy podczas różnych akcji promocyjnych czy badań przesiewowych, pokazują, że nawet co piąte dziecko w polskiej szkole ma różnego rodzaju trudności w zakresie zaburzeń słuchu. Forma treningu słuchowego to forma wsparcia dla tych dzieci, które bardzo często borykają się w szkole z trudnościami w zakresie czytania, pisania i uwagi. Ani dzieci, ani ich rodzice czy opiekunowie nie zdają sobie sprawy, że te trudności dotyczą zaburzeń w zakresie przetwarzania słuchowego – podkreśla dr n. med. i n. o zdr. Natalia Czajka, kierownik Zakładu Teleaudiologii i Badania Przesiewowych, Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Centrum Słuchu i Mowy MEDINCUS.
Metoda Skarżyńskiego łączy trening słuchowy z ćwiczeniami wzrokowymi, dotykowymi oraz treningiem psychologicznym. Program dobiera się indywidualnie na podstawie diagnozy. Podsumowanie z 2025 roku wykazało istotną statystycznie poprawę wyników u badanych pacjentów.
– Metoda realizowana za pomocą tej stymulacji to jedyne w Polsce rozwiązanie, które ma certyfikację wyrobu medycznego. Tę terapię możemy prowadzić zarówno z domu, jak i w placówce terapeutycznej, więc to rozwiązanie może objąć bardzo szerokie grono dzieci, młodzieży i dorosłych pacjentów – przekonuje Natalia Czajka.
Wzrost znaczenia technologii dual-use
Polskie firmy rozwijają również technologie podwójnego zastosowania (dual-use). Służą one celom cywilnym oraz wojskowym. Aż 70 proc. badanych przedsiębiorstw uznaje ten obszar za kluczowy dla rozwoju w perspektywie najbliższych trzech–pięciu lat.
– Drugim obszarem, którego rozwój obserwujemy w ostatnich latach, są technologie dual-use. Coraz więcej wniosków spływa właśnie z tego obszaru. To technologie podwójnego zastosowania, które mogą być wykorzystywane w naszym codziennym życiu, ale również przez wojsko. Bardzo dużo start-upów pracuje obecnie nad takimi technologiami. Widzimy, że razem z medycyną jest to obszar, z którego mamy obecnie najwięcej projektów w konkursie Polski Produkt Przyszłości – wskazuje Karol Demski.
Finansowanie i komercjalizacja innowacji
Wdrożenie innowacji wymaga czasu, badań oraz przygotowania linii produkcyjnej. Raporty Głównego Urzędu Statystycznego pokazują skalę tych inwestycji. W 2024 roku firmy przemysłowe wydały na innowacje 24,1 mld zł. Przedsiębiorstwa usługowe przeznaczyły na ten cel aż 33,4 mld zł. W latach 2022–2024 działalność innowacyjną prowadziło 36,5 proc. firm przemysłowych oraz 28,9 proc. usługowych.
– Droga od opracowania nanomateriału kompozytowego do zastosowania go w konkretnym i kompletnym produkcie jest długa. Należy wziąć pod uwagę badania podstawowe, które należy wykonać przy opracowywaniu takich cząstek, następnie charakteryzację, optymalizację, technologię wytwarzania, więc jest to z założenia długa droga. Natomiast w przypadku, gdy jest specjalne dofinansowanie w postaci grantu czy nagród, ta droga się skraca, ponieważ wtedy efektywność pracy naukowców jest większa – wskazuje Agnieszka Jastrzębska.
Głównym źródłem finansowania nowych technologii pozostają fundusze unijne. W 2025 roku PARP zawarła około 1,5 tys. umów na łączną kwotę blisko 3,5 mld zł. Kluczowym narzędziem jest program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Oferuje on m.in. wszechstronną Ścieżkę SMART oraz strategiczny program STEP.
– Polskie firmy są coraz bardziej innowacyjne, pokazują to dane z naszych konkursów, które organizujemy w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Mamy szereg naborów właśnie na wsparcie tego typu projektów – ścieżki SMART, inicjatywy STEP, jak również Konkursu Polski Produkt Przyszłości, gdzie wybieramy najbardziej innowacyjne projekty z różnych branż – ocenia zastępca dyrektora BKM w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
Przedsiębiorcy i naukowcy potrzebują jednak nie tylko pieniędzy. Kluczowe są relacje z inwestorami i partnerami biznesowymi. Okazją do ich budowania będzie Święto Polskich Innowacji. PARP organizuje to wydarzenie już 20 października na Politechnice Warszawskiej.
Networking i technologia w praktyce
– Pieniądze to nie wszystko, ważne są również kontakty i networking, dlatego organizujemy Forum Przedsiębiorczości w ramach Święta Polskich Innowacji, gdzie polscy innowatorzy będą mogli się dowiedzieć nie tylko, z jakich funduszy wspierać swoje innowacyjne przedsięwzięcia, ale będą mogli przede wszystkim czerpać od polskich i zagranicznych ekspertów, porozmawiać z nimi, wysłuchać arcyciekawych prelekcji. Mamy nadzieję, że to forum da im kopniaka do działania i zainspiruje do rozwoju ich biznesów – podkreśla Karol Demski.
Podczas Święta Polskich Innowacji będzie można się przyjrzeć wielu innowacyjnym rozwiązaniom z bliska. W Showroomie Innowacji swoje projekty zaprezentują beneficjenci programów Funduszy Europejskich koordynowanych przez PARP, takie jak MEDINCUS Centrum Słuchu i Mowy oraz ADJ Nanotechnology wspólnie z Politechniką Warszawską. MEDINCUS pokaże rozwiązanie Stymulacji Polimodalnej Percepcji Sensorycznej (SPPS-S) metodą Skarżyńskiego, wykorzystywane w terapii zaburzeń przetwarzania słuchowego. Z kolei ADJ Nanotechnology i Politechnika Warszawska zaprezentują elektrody nanokompozytowe do zastosowań w ochronie środowiska i usuwaniu PFAS, czyli tzw. forever chemicals. Showroom Innowacji będzie okazją nie tylko do poznania efektów prac prowadzonych przez oba zespoły, ale także do rozmowy z ich twórcami i zobaczenia, jak rozwijane przez nich technologie wyglądają w praktyce.
Przeczytaj także: A. Chmielewski z NASA: polecimy na Księżyc nie na dzień-dwa, ale żeby zostać na dłużej
Źródło: biznes.newseria.pl
Last Updated on 13 października, 2026 by Aleksandra Fenikowska