Prawo do pozostania w miastach. Nowy cel polityki UE
Komisja Rozwoju Regionalnego Parlamentu Europejskiego 1 października 2026 r. poinformowała o jednomyślnym przyjęciu nowego raportu. Dokument ten uznaje „prawo do pozostania” za centralny element polityki spójności UE. W praktyce chodzi o stworzenie mieszkańcom stabilnych warunków bytowych. Dzięki temu będą oni mogli pozostać w swoim mieście lub regionie. Ma to pomóc w walce z rosnącymi kosztami mieszkań i nierównym dostępem do usług. Ponadto program uwzględnia zagrożenia dla bezpieczeństwa oraz klęski żywiołowe.
Z tego powodu europosłowie chcą wpisać tę zasadę do budżetu unijnego. Dokładnie rzecz biorąc, ma ona znaleźć odzwierciedlenie w wieloletnich ramach finansowych UE na lata 2028–2034. Jednak na tym etapie raport komisji nie jest jeszcze oficjalnym stanowiskiem całego Parlamentu Europejskiego. W rezultacie dokument musi przejść kolejną procedurę. Ostatecznie zostanie on poddany pod głosowanie podczas listopadowej sesji plenarnej.
Polityka spójności UE ma odpowiadać na codzienne potrzeby mieszkańców
Komisja wskazuje konkretne obszary, które powinny otrzymywać wsparcie z funduszy spójności. Obejmują one przystępne cenowo i zrównoważone mieszkania, miejsca pracy, podstawowe usługi publiczne, transport, ochronę zdrowia oraz łączność.
W takim ujęciu „prawo do pozostania” łączy politykę regionalną z warunkami życia w miastach. Dostępność mieszkania nie wystarczy, jeśli mieszkańcy nie mają dostępu do pracy, opieki zdrowotnej, transportu lub usług publicznych. Komisja proponuje więc finansowanie kilku powiązanych elementów lokalnego rozwoju.
Najważniejsze kierunki postulowanego wsparcia to:
- przystępne i energooszczędne mieszkania;
- miejsca pracy oraz podstawowe usługi publiczne;
- transport, ochrona zdrowia i łączność;
- rozwiązania oparte na przyrodzie;
- odporna infrastruktura i adaptacja miast do zmiany klimatu.
Postulat dotyczący mieszkań jest zbieżny tematycznie z działaniami opisanymi w materiale o założeniach Affordable Housing Act.
Odporność klimatyczna ma być częścią rozwoju miast
Raport wzywa do zwiększenia inwestycji polityki spójności w rozwiązania oparte na przyrodzie, odporną infrastrukturę oraz adaptację miast do zmiany klimatu. Oznacza to traktowanie odporności jako jednego z podstawowych kierunków finansowania rozwoju miejskiego.
Komisja łączy ten obszar z mieszkalnictwem. Fundusze mają wspierać budownictwo, które jest jednocześnie niedrogie, zrównoważone i energooszczędne. Raport zestawia dostępność cenową i efektywność energetyczną mieszkań z inwestycjami w odporną infrastrukturę oraz adaptację miast do zmiany klimatu.
Przykład programu wspierającego lokalne działania adaptacyjne przedstawia materiał o tym, jak Polska Wschodnia wzmacnia odporność klimatyczną.
Samorządy mają współdecydować o inwestycjach
Komisja Rozwoju Regionalnego postuluje pełne zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w ustalanie priorytetów inwestycyjnych oraz projektowanie programów finansowanych z polityki spójności. Samorządy miałyby uczestniczyć w określaniu celów, a nie wyłącznie realizować wcześniej zaprojektowane instrumenty.
Raport opowiada się również za prostszym dostępem miast do funduszy UE. Postuluje pomoc techniczną, rozwijanie zdolności administracyjnych i ograniczenie obciążeń administracyjnych.
Rozwiązania te mają mieć szczególne znaczenie dla małych i średnich miast, które powinny uzyskać łatwiejszy dostęp do finansowania. Z perspektywy samorządów istotne będą zatem zarówno cele przyszłych programów, jak i zasady składania wniosków oraz obsługi projektów.
Raport czeka na głosowanie plenarne
Jednomyślne przyjęcie raportu przez komisję parlamentarną nie kończy procedury. Dokument ma trafić pod głosowanie podczas listopadowej sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego. Raport nie stanowi obecnie stanowiska całej izby.
Dokument wskazuje obszary, które europosłowie chcą uwzględnić w wieloletnich ramach finansowych na lata 2028–2034: mieszkania, usługi publiczne, lokalną odporność oraz udział władz lokalnych w ustalaniu priorytetów.
Przeczytaj także: Coraz więcej kobiet w organach spółek. O nowych regulacjach podczas konferencji Women on Boards
Źródło: akademiaesg.pl
Last Updated on 2 października, 2026 by Aleksandra Fenikowska