Europa intensyfikuje działania na rzecz zwalczania korupcji. Powstaje nowa unijna strategia
W 2025 roku osiem państw Unii Europejskiej znalazło się wśród 20 krajów postrzeganych jako najmniej skorumpowane na świecie. Jednocześnie średni wynik Europy Zachodniej i UE spadł z 66 do 64 pkt. Znaczące pogorszenie odnotowało 13 państw, a poprawę jedynie siedem. Tak wynika ze wskaźnika postrzegania korupcji (CPI) przygotowanego przez Transparency International. W odpowiedzi na utrzymujące się problemy Wspólnota wzmacnia działania antykorupcyjne. Do końca 2026 roku Komisja Europejska planuje przedstawić pierwszą kompleksową strategię w tym obszarze.
– Unii Europejskiej zdecydowanie jest potrzebna strategia antykorupcyjna, dlatego że widać, że w różnych krajach są różne standardy walki z korupcją. W niektórych jest całkiem nieźle, ale w innych jest bardzo źle. Środki unijne często są rozkradane, marnotrawione, mamy niegospodarność. Ujednolicenie walki z korupcją jest więc wskazane i konieczne – mówi agencji Newseria Arkadiusz Mularczyk, europoseł Prawa i Sprawiedliwości należący do grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (EKR).
Korupcja w Europie. Które państwa osiągają najlepsze wyniki?
Wskaźnik CPI Transparency International obejmuje 182 kraje i terytoria. Ocenia postrzegany poziom korupcji w sektorze publicznym w skali od 0 do 100 pkt. Najniższa wartość oznacza wysoki poziom korupcji, natomiast najwyższa wskazuje na najmniejsze nasilenie tego zjawiska.
W regionie Europy Zachodniej i UE najlepiej wypadły Dania (89 pkt), Finlandia (88 pkt) oraz Norwegia (81 pkt). Państwa te należą również do światowej czołówki. Na przeciwnym końcu zestawienia znalazły się Węgry i Bułgaria, które uzyskały po 40 pkt. Niewiele lepszy wynik osiągnęła Rumunia (45 pkt).
– Wśród propozycji zmian do obowiązujących przepisów powinny się znaleźć przede wszystkim ujednolicenie walki z korupcją, wprowadzenie wspólnych standardów, lepsza wymiana informacji, korzystanie z narzędzi informatycznych, wyspecjalizowane służby do walki z korupcją. […] Ważne jest, żeby każde euro było transparentnie wydane i służyło mieszkańcom – uważa Arkadiusz Mularczyk.
Unijna strategia antykorupcyjna i nowe przepisy
W październiku 2026 roku Parlament Europejski przyjął rezolucję dotyczącą przygotowywanej strategii antykorupcyjnej. Europosłowie zaapelowali o skuteczniejsze egzekwowanie przepisów i ściślejszą współpracę transgraniczną.
W działania mają mocniej angażować się także instytucje unijne. Chodzi m.in. o Europol, Eurojust, Prokuraturę Europejską (EPPO) oraz Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).
Rezolucja zwraca również uwagę na konieczność ochrony niezależności sądownictwa, sygnalistów i dziennikarzy śledczych. Parlament postuluje ponadto ściślejsze powiązanie polityki antykorupcyjnej ze zwalczaniem przestępczości zorganizowanej.
Według szacunków Parlamentu Europejskiego dalsze działania UE przeciwko korupcji mogłyby przynosić nawet 58,5 mld euro korzyści rocznie.
– Są kraje, gdzie duża część środków jest marnotrawiona, wydawana niegospodarnie, a wręcz rozkradana. Na szczęście Polska dotychczas nie była takim negatywnym przykładem, ale są kraje z południa Europy, gdzie dużo z tych środków jest wydawanych bardzo niegospodarnie lub się rozpływa – tłumaczy europoseł PiS. – Problem jest w mentalności różnych narodów Unii Europejskiej, podejściu do pracy, środków publicznych i unijnych. […] W interesie nas jako Europejczyków i Polaków leżą ujednolicenie procedur antykorupcyjnych, lepsza wymiana informacji, współpraca, korzystanie z nowoczesnych narzędzi, które umożliwiają wyłapywanie tego typu nieprawidłowości, żeby gospodarka Unii Europejskiej dobrze wykorzystywała te środki.
Korupcja w Polsce na tle Unii Europejskiej
Polska uzyskała w rankingu CPI za 2025 rok 53 pkt na 100 możliwych. Dało jej to 52. miejsce wśród 182 badanych państw. Rok wcześniej osiągnęła identyczny wynik punktowy, zajmując 53. pozycję. W perspektywie ostatniej dekady polski rezultat pogorszył się jednak o 10 pkt.
Z badania CBOS przeprowadzonego pod koniec 2025 roku wynika, że 63 proc. dorosłych Polaków uznaje korupcję za poważny problem. To o 9 pkt proc. mniej niż w 2021 roku. Wówczas podobną opinię wyrażało 72 proc. respondentów.
Problem niewłaściwego wykorzystania funduszy wykracza również poza granice Wspólnoty. Unia Europejska finansuje liczne inicjatywy w innych częściach świata, gdzie kontrola wydatków może stanowić dodatkowe wyzwanie.
– Musimy też pamiętać o tym, że Unia Europejska sponsoruje wiele inicjatyw na innych kontynentach. W Afryce, Azji, Ameryce Południowej i Środkowej – tam również często dochodzi do niegospodarności, korupcji, sprzeniewierzenia, złego wydatkowania tych środków. Chodzi o to, żeby pieniądze europejskiego podatnika, w tym polskiego, były wydatkowane w sposób gospodarny, legalny, celowy, żeby finalnie służyły dobrym, pozytywnym celom – mówi Arkadiusz Mularczyk.
Szczególną uwagę europejskich instytucji przyciąga sytuacja w Ukrainie. W niedawnym raporcie Komisja Europejska pozytywnie oceniła postępy kraju w rozwijaniu systemu przeciwdziałania korupcji. Jednocześnie wyraziła wątpliwości dotyczące trwałości i skuteczności wprowadzanych rozwiązań. Zastrzeżenia dotyczą zwłaszcza presji wywieranej na instytucje antykorupcyjne przez organy państwowe i służby ścigania.
– Środki pomocowe dla Ukrainy powinny trafiać do samorządów, armii, przedsiębiorców. Mają one służyć utrzymaniu państwa w stanie wojny i pod presją ze strony Rosji. Natomiast Unia Europejska musi absolutnie szczegółowo i transparentnie kontrolować te finanse, ponieważ dochodzą do nas informacje, że wiele środków od państw unijnych, Unii i innych krajów ze świata było wydatkowanych w sposób niegospodarny lub rozkradanych. […] My domagamy się, żeby te środki były wydawane w sposób transparentny, rzetelny i legalny – zaznacza europoseł PiS.
Europejczycy oczekują skuteczniejszej walki z korupcją
Wyniki Eurobarometru z 2026 roku pokazują skalę obaw związanych z korupcją. Aż 71 proc. Europejczyków uważa ją za zjawisko szeroko rozpowszechnione w swoim kraju. Podobną opinię wyraża 65 proc. przedsiębiorców działających na unijnym rynku.
Niemal połowa obywateli (48 proc.) dostrzega wzrost poziomu korupcji. Jednocześnie tylko 35 proc. badanych pozytywnie ocenia skuteczność działań podejmowanych przez własny rząd.
W kwietniu 2026 roku Rada UE zatwierdziła nowe przepisy służące ujednoliceniu zasad przeciwdziałania korupcji. Regulacje mają zapewnić podobne definiowanie i traktowanie najważniejszych przestępstw korupcyjnych we wszystkich państwach członkowskich.
Obejmują m.in. łapownictwo w sektorze publicznym i prywatnym, sprzeniewierzenie środków oraz płatną protekcję. Dotyczą także utrudniania działania wymiaru sprawiedliwości, nielegalnego wzbogacenia i ukrywania własności związanej z przestępstwami korupcyjnymi.
Nowe regulacje harmonizują również zasady wymierzania kar. W zależności od rodzaju przestępstwa przewidują minimalne wymagania dotyczące maksymalnego zagrożenia karą pozbawienia wolności. Dla poszczególnych czynów progi te wynoszą od trzech do pięciu lat.
Przeczytaj także: Polska gospodarka się rozpędza, jednak banki mogą mieć coraz mniejszy udział w jej wzroście
Źródło: biznes.newseria.pl
Last Updated on 10 listopada, 2026 by Aleksandra Fenikowska