Miliardowe koszty absencji chorobowej Polaków. Aktywność fizyczna mogłaby przynieść oszczędności
W 2025 roku odnotowano 27,5 mln zaświadczeń lekarskich obejmujących łącznie 290,5 mln dni absencji chorobowej. Tymczasem większa aktywność fizyczna Polaków mogłaby ograniczyć liczbę dni na zwolnieniach lekarskich o 14,6 mln rocznie. Przełożyłoby się to na około 1,9 mld zł oszczędności – wynika z analizy Instytutu Badań Strukturalnych na zlecenie Benefit Systems. Chodzi o scenariusz, w którym połowa osób nieaktywnych fizycznie zaczyna spełniać rekomendacje WHO. W zwiększaniu aktywności pracowników pomagają rozwiązania oferowane przez pracodawców. Dzięki nim zatrudnieni zyskują dostęp do różnych form ruchu oraz obiektów sportowych.
Absencja chorobowa Polaków rośnie
– Liczba zwolnień lekarskich rośnie z roku na rok. O ile kiedyś mówiliśmy jeszcze o 24–25 mln zwolnień lekarskich w ciągu jednego roku, o tyle w tym momencie mówimy już o 28 mln. Widać więc, że o zdrowie nie tyle powinniśmy, ile musimy zadbać, a profilaktyka powinna być na pierwszym miejscu u każdego z nas – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Paweł Jaroszek, członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Z danych ZUS wynika, że w 2025 roku wystawiono 27,5 mln zaświadczeń lekarskich. Obejmowały one łącznie 290,5 mln dni absencji chorobowej. Dane uwzględniają zarówno chorobę własną, jak i opiekę nad dziećmi lub innymi członkami rodziny. Z kolei z tytułu choroby własnej do ZUS wpłynęło 24,2 mln zaświadczeń. Przełożyło się to na 277,6 mln dni nieobecności w pracy.
– Na pierwszym miejscu są choroby układu narządu ruchu. Spowodowała to przede wszystkim pandemia, ale nie łudźmy się: to także efekt tego, że coraz więcej pracujemy zdalnie i spędzamy dużo czasu z laptopem na kanapie. Podstawka pod monitor tego nie rozwiąże. Tu potrzebne są bardzo mocne działania profilaktyczne – uważa członek zarządu ZUS.
W 2025 roku choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej odpowiadały za 42,4 mln dni absencji chorobowej (17,5 proc.). Natomiast zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowały 34,1 mln dni nieobecności (14,1 proc.).
Rosnąca absencja wiąże się również z wysokimi kosztami. W 2025 roku wydatki z tego tytułu wyniosły łącznie 34,88 mld zł. Oznacza to wzrost o 12,4 proc. rok do roku. Na zasiłki chorobowe z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przeznaczono 20,71 mld zł, czyli o 13,2 proc. więcej niż rok wcześniej. Z kolei wynagrodzenia chorobowe finansowane przez zakłady pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych kosztowały 14,17 mld zł. W tym przypadku wzrost wyniósł 11,2 proc.
Aktywność fizyczna ważnym elementem profilaktyki Polaków
– Aktywność fizyczna jest częścią profilaktyki i prewencji. Zaczęło się od różnych rejestrów, które są wskazówkami dla zachowania życia w zdrowiu. Na przykład INTERHEART mówi, że brak aktywności fizycznej skraca nasze życie. Łącznie z tym, że gdy uprawiamy sport w młodym wieku, to w wieku starszym wydłużamy życie o 13 proc., a ryzyko zgonu redukujemy o 15 proc. To są twarde dane, z którymi nie dyskutujemy – podkreśla dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor, senator RP, wiceprzewodnicząca senackiej Komisji Zdrowia.
Według badania MultiSport Index 2025 aż 94 proc. dorosłych Polaków dostrzega korzystny wpływ regularnego ruchu na jakość życia. Ponadto 93 proc. respondentów uważa, że różnorodna aktywność fizyczna pozytywnie oddziałuje na zdrowie psychofizyczne. Z kolei 77 proc. wskazuje na jej znaczenie dla wykonywania obowiązków zawodowych.
– Świadomość potrzeby aktywności fizycznej się zwiększa, a sama aktywność zwiększa się tylko w ramach grupy ludzi już aktywnych. Mamy jednak całą rzeszę osób, które jej unikają albo jej po prostu nie doświadczają. Musimy doprowadzić do tego, by edukacja dla sportu nie polegała tylko i wyłącznie na zadawaniu ćwiczeń fizycznych, tylko była rzeczywiście edukacją, która wchodzi w strefę budowania postaw na całe życie. To jest zadanie dla naszego społeczeństwa, inaczej nie będziemy 20. gospodarką świata i stracimy tę pozycję, a na pewno nie zyskamy pozycji jeszcze wyższej – mówi Robert Korzeniowski, chodziarz, czterokrotny mistrz olimpijski.
Mimo rosnącej świadomości zdrowotnej wielu Polaków nadal unika ruchu. Z raportu MultiSport Index 2025 wynika, że co trzeci dorosły nie podejmuje żadnej aktywności fizycznej w ciągu miesiąca. Dotyczy to nawet spacerów czy jazdy na rowerze. Jednocześnie ponad 64 proc. badanych deklaruje chęć zwiększenia aktywności.
– Ruch jest możliwy w każdym wieku. Nie ma bardzo wielu przeciwwskazań, poza kilkoma jednostkami chorobowymi, do wysiłku fizycznego, umiarkowanego bądź ograniczonego objawami. Oczywiście, im jesteśmy starsi, tym więcej jest ograniczeń, ale żeby ich nie było, wysiłek jest konieczny – podkreśla dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor.
Pracodawcy coraz częściej inwestują w zdrowie pracowników
Polskie firmy dostrzegają konsekwencje zachodzących zmian demograficznych. Według raportu „Future of Jobs Report 2025” Światowego Forum Ekonomicznego (WEF) firmy obawiają się skutków zmian demograficznych. Aż 52 proc. przedsiębiorstw przewiduje ich wpływ na swoją działalność. Zmiany te mają być odczuwalne w ciągu najbliższych pięciu lat. Ponadto 65 proc. firm przewiduje trudności z rekrutacją pracowników.
– Potrzebujemy rozwiązań wypracowanych zarówno przez pracodawców, jak i biznes. W pracy spędzamy bardzo dużo swojego czasu. Jeżeli więc będziemy mieć tam możliwość wykonywać ruch fizyczny, na przykład w przerwach w pracy, to pracujemy efektywniej, korzystamy z mniejszej liczby zwolnień lekarskich i jesteśmy zdrowsi – podkreśla ekspertka.
W odpowiedzi na te wyzwania polscy pracodawcy coraz częściej sięgają po rozwiązania wspierające profilaktykę zdrowotną. Jednym z jej istotnych elementów jest regularna aktywność fizyczna.
– Dbanie o kondycję fizyczną jest zarówno przejawem odpowiedzialności za zdrowie zespołu, jak i całkiem konkretną decyzją biznesową. Dlaczego? Dzisiaj pracodawcy czują i wiedzą, że pracownik, który fizycznie i psychicznie czuje się dobrze, ma zadbany dobrostan, to pracownik, który jest efektywny i pomaga firmie funkcjonować. Profilaktyka oparta na aktywności fizycznej, jakościowym śnie i odpowiedniej diecie to oprócz oczywistego wpływu na zdrowie także korzyść ogólnospołeczna i biznesowa – uważa Kinga Kołodziej, dyrektor Działu Relacji z Klientami w Benefit Systems.
Więcej ruchu to miliardowe oszczędności
Potencjalne korzyści ekonomiczne z większej aktywności fizycznej przedstawia analiza Instytutu Badań Strukturalnych. Opracowano ją na zlecenie Benefit Systems. Badacze przeanalizowali scenariusz, w którym połowa nieaktywnych fizycznie Polaków zaczyna spełniać zalecenia WHO.
Według modelu pozwoliłoby to ograniczyć absencję chorobową o 14,6 mln dni rocznie. Jednocześnie liczba pracujących mogłaby wzrosnąć o 127 tys. osób, a liczba zgonów spaść o 13,7 proc. rocznie.
Co istotne, zmniejszenie liczby dni chorobowych oznaczałoby oszczędności sięgające 1,9 mld zł rocznie. Dodatkowo system ochrony zdrowia mógłby zaoszczędzić około 359 mln zł rocznie.
– Biznes cały czas poszukuje rozwiązań wspierających kondycję psychofizyczną pracowników. Mogę to powiedzieć na przykładzie współpracy Benefit Systems z innymi przedsiębiorcami. Informacja zwrotna, którą dostajemy od klientów przy rozmowach, jest jednoznaczna. Jeden wymiar to ten biznesowy, za którym stoi wyraźna potrzeba wsparcia zdrowia pracowników, ponieważ to jest kwestia przyszłości przedsiębiorstwa. Drugi dotyczy relacji pracodawca i pracownik, gdzie pracodawcy mówią wprost: chcemy zadbać o kondycję naszych pracowników, żeby w tym dobrostanie pracowało im się jak najlepiej, jak najdłużej i jak najefektywniej – zaznacza Kinga Kołodziej.
Programy sportowe wspierają aktywność pracowników
W Polsce z programu MultiSport korzysta ponad 1,9 mln osób. Z danych MultiSport Index 2025 wynika, że 84 proc. użytkowników podejmuje aktywność fizyczną przynajmniej raz w tygodniu. Dla porównania w populacji ogólnej odsetek ten wynosi 48 proc.
– Program MultiSport jest wielowymiarowy. Z jednej strony pozwala pracodawcom zabezpieczyć kwestie związane z dbaniem o kondycję pracownika, z drugiej wspiera cele HR-owe, w tym te wellbeingowe w przedsiębiorstwie. Dodatkowo nasz program pomaga budować nawyki pracownikom, którzy korzystają z kart sportowych. Mogą to robić, korzystając z różnych aktywności i dziedzin sportowych, z kilkunastu tysięcy obiektów sportowych w Polsce i za granicą, dodatkowo angażując i zachęcając do ruchu swoich bliskich w ramach kart dla osób towarzyszących – tłumaczy przedstawicielka Benefit Systems.
Przeczytaj także: Kryzys mieszkaniowy w UE. Możliwe ograniczenia najmu krótkoterminowego
Źródło: biznes.newseria.pl
Last Updated on 23 października, 2026 by Aleksandra Fenikowska