Co zamiast globalizacji? Trendy w zarządzaniu łańcuchami dostaw

Ekspert: Anna Dutkiewicz, Kierownik ds. Strategii na Europę Środkowo-Wschodnią, FIEGE

Choć globalne kryzysy, jak pandemia, wojna w Ukrainie czy blokady szlaków morskich, miały wymusić szybkie zmiany w łańcuchach dostaw, transformacja zachodzi powoli i nierównomiernie. Na kosztowne zwiększanie odporności stać głównie strategiczne, wysokomarżowe branże, takie jak farmacja, obronność i elektronika. Sektory o niskich marżach wciąż balansują na krawędzi, pozostając silnie narażone na zewnętrzne zakłócenia.

Wspomniane zakłócenia dotykają branżę logistyczną jako konsekwencja globalizacji procesów biznesowych. Korporacje zachłysnęły się globalizacją, kuszone wizją znaczących optymalizacji kosztów, pozostając ślepe i głuche na ryzyka z nią związane. Dzisiaj nikt nie kwestionuje już niepewności związanej z globalnymi modelami biznesowymi, ale także mało kto jest gotów i może pozwolić sobie na całkowitą z nich rezygnację. Firmy muszą zatem nauczyć się mądrze zarządzać ryzykiem i podejmować działania minimalizujące jego skutki. W tym celu stosują strategie w zakresie przebudowywania łańcuchów dostaw, takie jak:

• dokładne rozpoznanie własnych łańcuchów dostaw i analiza, gdzie faktycznie ulokowani są w nich dostawcy niższych rzędów (end-to-end visibility),
• przenoszenie produkcji bliżej rynków zbytu (nearshoring) oraz uniezależnianie się od jednego lub ograniczonej liczby dostawców (dywersyfikacja),
• wypracowywanie i utrzymywanie w gotowości alternatywnych tras dostaw (multimodalność i elastyczność tras),
• odchodzenie od modelu Just-in-Time (dostarczanie produktów na bieżąco, zgodnie w precyzyjnym grafikiem) do modelu Just-in-Case (utrzymywanie magazynów buforowych na wypadek zakłóceń),
• zastępowanie dużych magazynów regionalnych bardziej rozdrobnioną siecią mniejszych, ulokowanych bliżej klienta docelowego,
• wykorzystanie narzędzi prognostycznych opartych na AI i złożonych algorytmach obliczeniowych (np. cyfrowe bliźniaki) w celu budowania scenariuszy kryzysowych i alternatywnych strategii reagowania na nie.

Wiele z wymienionych strategii prowadzi do skracania łańcucha dostaw, które oznacza zmniejszenie odległości między producentem a odbiorcą. Może ono polegać na skróceniu odległości fizycznej, na skróceniu czasu trwania procesów logistycznych, ale także zmniejszeniu liczby pośredników w procesie dostarczania produktu lub usługi na rynek docelowy. Tak rozumianej kompresji czasu realizacji zamówienia towarzyszy z reguły zwiększenie kontroli nad przepływem towarów i informacji.

Rzeczy na które powinno się zwrócić uwagę w procesie skracania łańcuchów dostaw, to m.in.:

• zdolności produkcyjne partnerów lokalnych – przed przeniesieniem produkcji trzeba upewnić się, że lokalne moce produkcyjne są wystarczające,
• faktyczne miejsce pochodzenia surowców i komponentów, które mimo zawarcia współpracy z lokalnym kooperantem wciąż mogą pochodzić z rynków odległych geograficznie,
• policzenie całkowitego kosztu posiadania i faktycznych korzyści ze skrócenia poszczególnych elementów składowych łańcucha dostaw,
• wpływ wymagań środowiskowych i innych regulacji.

Z perspektywy FIEGE, całkowita deglobalizacja łańcuchów dostaw nie nastąpi. Stoi temu na przeszkodzie brak lokalnych surowców, ograniczenia cenowe i wysokie koszty relokacji.

W zamian rozwijać się będą modele hybrydowe. Część procesów zostanie przesunięta bliżej rynków docelowych, a produkcja zagraniczna ulegnie dywersyfikacji geograficznej. Całość uzupełni bieżący przegląd operacji oraz wdrażanie mechanizmów zwiększających elastyczność i odporność na nagłe zakłócenia.

O FIEGE:

Grupa FIEGE z siedzibą w Greven to jedna z najbardziej innowacyjnych firm logistycznych w Europie. Zatrudnia 21 000 osób w 131 lokalizacjach w 15 krajach i działa globalnie. To rodzinne przedsiębiorstwo, oferujące rozwiązania w logistyce, usługach cyfrowych i nieruchomościach. W 2025 r. osiągnęła 2,1 mld euro obrotu, zarządzając jednocześnie ponad 4,3 miliona m² powierzchni logistycznej.

---

Przeczytaj także: Cyfrowy złoty już działa – polski stablecoin jako infrastruktura dla rynku finansowego

Last Updated on 3 listopada, 2026 by Aleksandra Fenikowska