Odpady mogą pomóc oczyszczać wodę, a potem wspierać wzrost roślin
Materiały z odpadów przemysłowych, mogą wychwytywać z wody związki azotu i fosforu, a po wykorzystaniu służyć jako składnik nawozów. Nad takim rozwiązaniem pracują naukowcy z Politechniki Krakowskiej i ich partnerzy w międzynarodowym projekcie CleanLake.
Eutrofizacja, czyli nadmierne wzbogacanie wód w związki biogenne, przede wszystkim azotu i fosforu, może prowadzić m.in. do zakwitów glonów i sinic, pogorszenia jakości wody oraz zmian w funkcjonowaniu wodnych ekosystemów. Naukowcy szukają sposobów na ograniczenie ilości tych substancji w wodzie.
Jednym z badanych rozwiązań są sorbenty i zeolity wytwarzane ze źródeł takich jak odpady energetyczne i mineralne. Materiały te mają wychwytywać związki azotu i fosforu odpowiedzialne za eutrofizację. Jak podaje Politechnika Krakowska, mogą one zawierać nawet 80 proc. surowców odpadowych.
– Opracowaliśmy innowacyjne sorbenty i zeolity, oparte na autorskiej metodzie ich produkcji. W sposób celowany i selektywny usuwają one z wody związki azotu i fosforu – wyjaśnia dr hab. inż. Kinga Korniejenko, prof. PK, jedna z autorek technologii, kierownik projektu CleanLake, cytowana w informacji prasowej uczelni.
Recykling odpadów przemysłowych
Technologia wykorzystuje m.in. odpady przemysłowe, takie jak popioły lotne czy pozostałości po spalaniu biomasy. Naukowcy opracowują materiały o właściwościach pozwalających im wiązać związki obecne w zanieczyszczonej wodzie.
Badacze sprawdzają również możliwość wykorzystania takich materiałów w infrastrukturze związanej z wodą. Sorbenty można umieszczać m.in. w elementach służących jednocześnie rekreacji lub ochronie ekosystemów. Tak, aby ograniczać ilość azotu i fosforu w wodzie.
Naukowcy badają możliwość dalszego wykorzystania sorbentu po oczyszczeniu wody jako składnika nawozów o kontrolowanym uwalnianiu.
– Sorbent po zużyciu i nasyceniu biogenami nie musi trafiać na składowisko. Można go przetwarzać np. na nawozy o spowolnionym uwalnianiu, co pozwala zwrócić składniki odżywcze do cyklu rolniczego – tłumaczy dr inż. Agnieszka Grela z zespołu badawczego, cytowana w informacji prasowej uczelni.
Międzynarodowy projekt na Politechnice Krakowskiej
Na kampusie Politechniki Krakowskiej prowadzi się doświadczenia z roślinami zasilanymi nawozem powstałym z materiału sorpcyjnego wykorzystanego wcześniej do oczyszczania wody. Naukowcy monitorują ich wzrost i zamierzają porównać wyniki z efektami stosowania dostępnych na rynku produktów nawozowych. Badania mają pokazać, czy materiał po oczyszczaniu wody może zostać ponownie wykorzystany w rolnictwie.
Takie podejście wpisuje się w ideę gospodarki o obiegu zamkniętym. Odpady stają się materiałem służącym do oczyszczania wody, a związane przez niego składniki mogą potencjalnie wrócić do obiegu jako składniki nawozowe.
Technologia powstaje w ramach międzynarodowego projektu CleanLake, realizowanego przez partnerów z Polski, Niemiec i Litwy. Za innowacyjny pomysł zespół z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki oraz Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK otrzymał już złoty i srebrny medal na międzynarodowych targach i wystawach wynalazków – Kaohsiung International Invention Design EXPO oraz EUROINVENT.
Patenty w drodze
Konsorcjum przygotowuje również zgłoszenia patentowe dotyczące systemów oczyszczania wód wykorzystujących opracowane materiały.
Systemy są testowane w Polsce i Niemczech. W Polsce rozwiązania są sprawdzane w rzeczywistych warunkach m.in. na Jeziorze Kierskim. Naukowcy zakładają, że w przyszłości podobne technologie mogłyby znaleźć zastosowanie nie tylko w jeziorach, ale również w innych zbiornikach i systemach wodnych.
Badania mają pokazać, czy materiały wytwarzane z odpadów mogą jednocześnie pomóc ograniczać zanieczyszczenie wód i umożliwić odzyskanie części cennych składników.
Przeczytaj także: Mniej odpadów, więcej recyklingu. PPWR w ciągu kilku lat całkowicie zmieni rynek opakowań
Źródło: naukawpolsce.pap.pl
Last Updated on 28 sierpnia, 2026 by Krzysztof Kotlarski