Między biznesem a światową dyplomacją gospodarczą. Wywiad z dr hab. Beata Gessel-Kalinowska vel Kalisz, Prezeską ICC Polska, o roli Międzynarodowej Izby Handlowej w kształtowaniu światowych standardów biznesu
Pani Prezes, podczas V edycji Europejskiego Forum Handlu i Eksportu, które odbyło się w grudniu w Warszawie, przedstawiła Pani podstawowe aspekty działalności Międzynarodowej Izby Handlowej. Zechce Pani przybliżyć ten temat naszym czytelnikom? Czym właściwie jest Międzynarodowa Izba Handlowa (ICC)?
Międzynarodowa Izba Handlowa (ICC – International Chamber of Commerce) jest największą i najbardziej reprezentatywną organizacją biznesową na świecie. Została założona w 1919 roku i reprezentuje ponad 45 milionów przedsiębiorstw w ponad 170 krajach. Posiada także status obserwatora Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Jej podstawową misją jest promowanie handlu międzynarodowego, odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej oraz wspieranie globalnej gospodarki opartej na przejrzystych zasadach. ICC działa na rzecz ograniczania barier handlowych, harmonizacji reguł handlowych oraz tworzenia praktycznych narzędzi ułatwiających prowadzenie działalności transgranicznej.
Poza samym reprezentowaniem interesów biznesu ICC jest szczególnie znana z opracowywania powszechnie stosowanych standardów handlowych oraz świadczenia usług w zakresie rozwiązywania sporów.
Jakie są historyczne korzenie ICC? W jakich okolicznościach powstała?
ICC została założona po I wojnie światowej przez grupę przedsiębiorców z Belgii, Francji, Włoch, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. Nazywali siebie „Kupcami Pokoju” (Merchants of Peace). Wierzyli, że rozwój współpracy gospodarczej i handlu międzynarodowego może zapobiegać przyszłym konfliktom.
Organizacja powstała w 1919 roku, a jej siedziba znajduje się w Paryżu. W 1923 roku powołano Międzynarodowy Sąd Arbitrażowy, który stał się jedną z najbardziej renomowanych instytucji zajmujących się rozstrzyganiem międzynarodowych sporów handlowych. Co ciekawe, pośród 11 Komitetów Narodowych, które były współtwórcami ICC i przyjęły tekst pierwszego statutu, znalazł się również Polski Komitet Narodowy. Podobnie było w przypadku Sądu Arbitrażowego ICC – Polska miała swój udział w przyjmowaniu pierwszego regulaminu sądu.
Na przestrzeni lat ICC odegrała istotną rolę w kształtowaniu zasad handlu międzynarodowego oraz we współpracy z instytucjami globalnymi, takimi jak Organizacja Narodów Zjednoczonych czy Światowa Organizacja Handlu (WTO).
ICC posiada status stałego obserwatora przy ONZ i aktywnie współpracuje z agendami systemu Narodów Zjednoczonych. Współpracuje także z G20, WTO oraz innymi forami międzynarodowymi, przedstawiając rekomendacje wypracowane w oparciu o doświadczenia globalnej społeczności biznesowej. W praktyce ICC pełni rolę pomostu między sektorem prywatnym a decydentami politycznymi.
Jakie są najważniejsze osiągnięcia ICC w obszarze handlu międzynarodowego?
Jednym z najważniejszych osiągnięć ICC jest opracowanie uznawanych na całym świecie reguł handlowych. Najbardziej znanym przykładem są Incoterms (International Commercial Terms), wprowadzone po raz pierwszy w 1936 roku. Incoterms określają obowiązki sprzedającego i kupującego w transakcjach międzynarodowych, precyzując m.in. kto ponosi koszty transportu, ubezpieczenia, odprawy celnej, oraz w którym momencie następuje przejście ryzyka. Każdy student prawa i wszyscy, którzy zajmowali się kiedykolwiek handlem międzynarodowym, znają reguły Incoterms, ponieważ są stosowane w milionach kontraktów handlowych na całym świecie.
ICC publikuje również regulacje dotyczące akredytyw dokumentowych (UCP 600), wzory umów, wytyczne antykorupcyjne oraz standardy bankowe. Ponadto świadczy usługi arbitrażu i mediacji, zapewniając przedsiębiorstwom neutralne forum do rozwiązywania sporów poza krajowymi systemami sądowymi.
Wspomniała Pani, że ICC działa w 170 krajach. Jak wygląda struktura tak ogromnej organizacji?
ICC działa w oparciu o wielopoziomową strukturę, która łączy globalną koordynację z silną reprezentacją krajową. Fundament globalnej sieci ICC stanowią Komitety Narodowe. Każdy Komitet reprezentuje członków ICC w danym kraju. Na całym świecie ich liczba sięga niemal setki. Działają one zgodnie ze statutem ICC oraz jej ramami organizacyjnymi, jednak funkcjonują niezależnie na poziomie krajowym.
Do ich głównych zadań należy reprezentowanie interesów krajowych przedsiębiorstw w strukturach ICC, delegowanie ekspertów do komisji i grup roboczych ICC, promowanie reguł i standardów ICC na poziomie krajowym, współpraca z rządem i instytucjami publicznymi w sprawach handlu i regulacji, a także upowszechnianie wiedzy o mechanizmach rozwiązywania sporów.
Dzięki tej strukturze ICC łączy globalną perspektywę z lokalnym doświadczeniem biznesowym. Jeżeli w danym kraju nie istnieje Komitet Narodowy, ICC może dopuścić członkostwo bezpośrednie lub powołać odpowiednią strukturę reprezentacyjną.
Model ten zapewnia spójność działań na poziomie międzynarodowym przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki poszczególnych rynków.
Istotną rolę w działalności ICC odgrywają także wyspecjalizowane komisje eksperckie, w których zasiadają przedstawiciele środowisk biznesowych z całego świata. Komisje te opracowują stanowiska i projekty regulacji w takich obszarach, jak arbitraż, bankowość, prawo i praktyki handlowe, konkurencja, cła i ułatwienia w handlu, gospodarka cyfrowa, środowisko i energia, własność intelektualna, marketing i reklama, podatki oraz polityka handlowa i inwestycyjna.
ICC jest również znana z rozwiązywania sporów. Czy może Pani opowiedzieć o tym aspekcie działalności?
Wydaje mi się, że w Polsce ICC jest chyba najbardziej znana właśnie ze swej działalności w rozwiązywaniu sporów arbitrażowych. Moja historia z ICC rozpoczęła się akurat z racji tego, że jestem arbitrem. Na swoim koncie mam ponad 170 postępowań arbitrażowych, w tym ponad 130 w charakterze arbitra. Przez wiele lat byłam członkiem sądu reprezentującym Polski Komitet Narodowy.
Od momentu powołania w 1923 roku Międzynarodowy Sąd Arbitrażowy ICC przeprowadził ponad 29 000 spraw, w których uczestniczyły strony z całego świata.
Obecny skład Sądu ICC obejmuje 191 członków, w tym 19 wiceprezesów, powołanych na trzyletnią kadencję. Zgodnie ze statystykami opublikowanymi w 2025 roku członkowie sądu reprezentują 119 jurysdykcji na czterech kontynentach: w Afryce, Azji i Pacyfiku, Europie oraz Ameryce.
Sąd Arbitrażowy ICC prowadzi około 800-900 spraw rocznie. Tradycyjnie największą liczbę spraw generuje sektor budowlany. W 2024 roku sprawy z tego sektora stanowiły ponad 44% przypadków. Wiele z nich opiera się na warunkach kontraktowych FIDIC, które wskazują na Regulamin Arbitrażowy ICC jako standardową procedurę rozwiązywania sporów na drodze arbitrażu.
Do innych sektorów znajdujących się w pierwszej dziesiątce należały: transport, finansowanie i ubezpieczenia, telekomunikacja i technologie specjalistyczne, ochrona zdrowia, farmaceutyki i kosmetyki, usługi biznesowe, handel ogólny i dystrybucja, rekreacja i rozrywka oraz sprzęt i usługi przemysłowe.
W jaki sposób można zaangażować się w działania ICC?
Każdy przedsiębiorca, firma czy ekspert zainteresowany działalnością ICC może włączyć się w jej prace poprzez członkostwo w Komitecie Narodowym ICC. Członkowie mają możliwość udziału w komisjach eksperckich, grupach roboczych oraz w projektach tworzenia standardów i regulacji.
Zapraszamy do kontaktu z ICC Polska, gdzie można uzyskać szczegółowe informacje na temat członkostwa i sposobów współpracy z ICC. Zapraszam również do kontaktu bezpośredniego ze mną bądź Sekretarzem Generalnym ICC Polska. Wszystkie szczegóły znajdują się na stronie internetowej – www.iccpolska.pl.
dr hab. Beata Gessel-Kalinowska vel Kalisz, prof. INP PAN
Arbitra międzynarodowa. Senior partner kancelarii GESSEL. Członkini Permanent Court of Arbitration w Hadze, Prezeska ICC Polska, Członkini Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego ICC (2015-2021), Prezeska Sądu Arbitrażowego Lewiatan (2011-2017).
Last Updated on 21 maja, 2026 by Anastazja Lach