Badaczka: antybiotykooporność to cicha pandemia naszych czasów

Badaczka: antybiotykooporność to cicha pandemia naszych czasów

Bakterie stają się oporne na antybiotyki, które jeszcze niedawno skutecznie zwalczały zakażenia. Problem pogłębia niewłaściwe stosowanie tych leków. Antybiotykooporność stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla współczesnej medycyny. Jak podkreśla dr Olga Fedorowicz, walka z tym zjawiskiem wymaga odpowiedzialności zarówno lekarzy, jak i pacjentów.

Antybiotykooporność zagrożeniem dla współczesnej medycyny

W dniach 18–24 listopada obchodzimy Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach. To okazja do przypomnienia znaczenia leków, które zrewolucjonizowały medycynę.

Przed ich upowszechnieniem nawet częste zakażenia bakteryjne, takie jak zapalenie płuc, mogły prowadzić do śmierci. Obecnie antybiotyki odgrywają istotną rolę w chirurgii, transplantologii i leczeniu onkologicznym. Ich skuteczność jest jednak coraz bardziej zagrożona. Zwraca na to uwagę Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu w opublikowanym komunikacie.

Antybiotykooporność oznacza zdolność bakterii do przetrwania i namnażania się pomimo zastosowania leków, które wcześniej skutecznie je zwalczały. Choć jest to zjawisko naturalne, nadmierne lub niewłaściwe stosowanie antybiotyków przyspiesza jego rozwój.

W konsekwencji leczenie zakażeń staje się trudniejsze, a pacjenci wymagają dłuższej hospitalizacji. W niektórych przypadkach dostępne terapie okazują się nieskuteczne.

– Antybiotykooporność to cicha pandemia naszych czasów. Antybiotyki zrewolucjonizowały medycynę, ale musimy pamiętać, że ich skuteczność nie jest nam dana raz na zawsze. Bakterie uczą się, jak bronić się przed lekami, a my, popełniając błędy w ich stosowaniu, ułatwiamy im to zadanie. Są to leki, które ratują życie, ale tylko wtedy, gdy korzystamy z nich rozsądnie – podkreśla dr Olga Fedorowicz z Katedry i Zakładu Farmakologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Niewłaściwe stosowanie antybiotyków nasila problem

Jednym z najczęstszych błędów jest przekonanie, że antybiotyki pomagają przy każdej infekcji. Tymczasem leki te zwalczają bakterie, ale nie działają na wirusy.

Przyjmowanie ich bez uzasadnienia medycznego nie tylko nie przynosi oczekiwanych rezultatów, lecz także zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Sprzyja również rozwojowi oporności bakterii na leczenie.

One Health, czyli wspólna odpowiedzialność za zdrowie

Przeciwdziałanie antybiotykooporności wykracza poza gabinety lekarskie i szpitale. Coraz większe znaczenie zyskuje koncepcja One Health („Jedno Zdrowie”), promowana m.in. przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

Podejście to zakłada ścisłą zależność między zdrowiem ludzi, zwierząt i środowiska naturalnego. Skuteczna walka z opornością drobnoustrojów wymaga więc współpracy w wielu obszarach.

Do tej idei nawiązuje tegoroczne hasło Światowego Tygodnia Wiedzy o Antybiotykach: „One Health, one action: Prevent AMR now” („Jedno Zdrowie, jedno działanie – powstrzymajmy lekooporność już teraz”).

WHO zapoczątkowała kampanię w 2015 roku, aby zwiększać świadomość zagrożeń wynikających z utraty skuteczności leków przeciwbakteryjnych.

Oporne bakterie mogą przenosić się między ludźmi, zwierzętami i środowiskiem. Dlatego odpowiedzialne stosowanie antybiotyków ma znaczenie nie tylko w medycynie, lecz także w weterynarii i rolnictwie. Istotne pozostaje również prawidłowe postępowanie z niewykorzystanymi preparatami.

Jak ograniczyć rozwój antybiotykooporności?

Ważnym elementem profilaktyki jest przestrzeganie zaleceń lekarza. Pacjenci nie powinni samodzielnie rozpoczynać terapii ani zmieniać czasu jej trwania.

– Każdy z nas może przyczynić się do ochrony skuteczności antybiotyków. Wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad: nie przyjmować ich na własną rękę, nie wymuszać recepty na lekarzu, a jeśli antybiotyk został zalecony, stosować go dokładnie według wskazań, bez samodzielnego skracania czy przedłużania terapii. Pamiętajmy też, żeby niewykorzystanych lub przeterminowanych leków nie wyrzucać do zwykłego kosza ani nie wylewać do kanalizacji, lecz oddawać do wyznaczonych punktów np. w aptekach – wyjaśnia dr Olga Fedorowicz.

Szczepienia wspierają walkę z antybiotykoopornością

Istotną rolę w ograniczaniu tego zjawiska odgrywają również szczepienia ochronne. Zapobiegają zakażeniom, zmniejszając ryzyko powikłań oraz wtórnych infekcji bakteryjnych.

Dzięki temu mogą ograniczać konieczność stosowania antybiotyków. Szczepienia stanowią więc nie tylko sposób ochrony przed chorobami zakaźnymi, ale także ważny element strategii przeciwdziałania antybiotykooporności.

Przeczytaj także: Polska wśród europejskich liderów zużycia antybiotyków


Źródło: naukawpolsce.pl

Last Updated on 18 listopada, 2026 by Aleksandra Fenikowska

Udostępnij
TAGS