Eksperci: kręgosłup jest stworzony do ruchu; już proste ćwiczenia są dobre dla jego zdrowia
Kręgosłup jest stworzony do ruchu, a nie do długotrwałego, statycznego obciążania. Aby zmniejszyć ryzyko bólu pleców w przyszłości, wystarczy regularnie wykonywać proste ćwiczenia. Przekonywali o tym eksperci podczas piątkowej konferencji prasowej w Warszawie. Wydarzenie zorganizowano w ramach obchodów Światowego Dnia Kręgosłupa, który przypada 16 października.
– Kręgosłup jest stworzony do ruchu. Gdyby miał być tylko obciążany statycznie, to byłby kijem od szczotki, a nie bardzo skomplikowaną strukturą, która ma wiele stawów i wiele innych elementów anatomicznych, mających sprawiać, że się rusza – powiedział prof. Robert Gasik, specjalista neurologii oraz ortopedii i traumatologii narządu ruchu z Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji.
Zdaniem eksperta o zdrowiu kręgosłupa świadczy nie tylko brak dolegliwości bólowych. Równie istotne są działania zapobiegające ich wystąpieniu w przyszłości. Należą do nich m.in. przestrzeganie zasad ergonomii w szkole i pracy oraz profilaktyka osteoporozy. Powikłania tej choroby mogą bowiem prowadzić do poważnych zespołów bólowych kręgosłupa.
Ergonomia i regularne ćwiczenia podstawą zdrowego kręgosłupa
– Ergonomia to nie jest tylko kwestia wzmacniania mięśni, ale też kwestia tego, jak siedzimy w pracy, czy mamy prawidłowo dobrane krzesło, biurko (…) Ergonomia to jest także nauka o tym, jak powinniśmy wykorzystywać czas, żebyśmy byli efektywni w pracy, czyli np. żeby robić mikroprzerwy – wymieniał prof. Gasik.
Specjalista zwrócił również uwagę na znaczenie systematycznych ćwiczeń poprawiających postawę ciała. Zaznaczył jednak, że nie każda aktywność fizyczna przynosi oczekiwane korzyści.
– Nie każdy ruch, który uważamy za zdrowy, jest dla nas dobry – ocenił specjalista.
Mateusz Kusznierewicz, mistrz olimpijski i mistrz świata w żeglarstwie sportowym oraz twórca Power Walk, podkreślił znaczenie codziennej profilaktyki. Jak zauważył, gdy pojawia się ból kręgosłupa, często jest już za późno na działania zapobiegawcze.
– O zdrowie naszego kręgosłupa należy dbać codziennie, np. siedząc w odpowiedni sposób, zmieniając pozycje, systematycznie ćwicząc mięśnie głębokie – powiedział sportowiec.
Zwrócił także uwagę na znaczenie prawidłowej pozycji podczas snu. Odpowiednio dobrane materac i poduszka mogą wspierać odpoczynek kręgosłupa.
Jak zadbać o kręgosłup podczas pracy siedzącej?
Według Agaty Goldman-Madaj, fizjoterapeutki i laureatki I miejsca w plebiscycie medycznym Hipokrates 2025 w kategorii Fizjoterapeuta Roku, już zwykły spacer korzystnie wpływa na kręgosłup.
Specjalistka zaleca, aby podczas przerw w pracy znaleźć czas na krótką aktywność fizyczną. Można wybrać się na spacer lub wykonać kilka prostych ćwiczeń. Wśród nich wymienia skręty tułowia podczas siedzenia na brzegu krzesła z wyprostowanymi plecami, unoszenie rąk oraz spoglądanie w sufit.
– Nasz kręgosłup odżywia się przez ruch. Samo podniesienie rąk do góry sprawia, że odcinek piersiowy naszego kręgosłupa się prostuje – podkreśliła specjalistka.
Rehabilitacja czy operacja? Jak leczyć ból kręgosłupa?
Neurochirurg dr hab. Karol Wiśniewski z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wskazał, że u 90 proc. pacjentów dolegliwości bólowe kręgosłupa mogą ustąpić dzięki odpowiednio prowadzonej rehabilitacji. W większości przypadków interwencja chirurgiczna nie jest konieczna.
– Wyjątkiem są sytuacje, gdy pacjent ma dysfunkcje neurologiczne. Wtedy należy działać bardzo szybko – mamy od 24 do 48 godzin, żeby znieść ucisk po to, żeby dolegliwości neurologiczne mogły ustąpić – powiedział specjalista.
Jeśli pacjent odczuwa jedynie ból kręgosłupa, bez objawów neurologicznych, podstawową metodą leczenia pozostaje rehabilitacja. Gdy prawidłowo prowadzone postępowanie nie przynosi poprawy po około sześciu tygodniach, można rozważyć operację.
– Jest to jednak rzadkie i jeśli rehabilitacja jest stosowana odpowiednio, to z reguły nie ma takiej konieczności – ocenił.
Ekspert zauważył również, że pacjenci często zgłaszają się do specjalistów z wykonanym wcześniej rezonansem magnetycznym kręgosłupa. Na podstawie opisu badania niektórzy samodzielnie uznają operację za najlepsze rozwiązanie.
– Próbują wręcz wywierać presję na lekarzy. Ale my nie powinniśmy się tej presji poddawać, bo jedna operacja kręgosłupa rodzi ryzyko kolejnych w przyszłości. Należy to brać pod uwagę – tłumaczył neurochirurg.
Ból kręgosłupa – kiedy konieczna jest dokładna diagnostyka?
Dr Wiśniewski podkreślił, że przed rozpoczęciem rehabilitacji należy wykluczyć tzw. czerwone flagi. Są to objawy mogące wskazywać na poważne schorzenia, takie jak złamanie kręgosłupa, infekcja czy choroba nowotworowa. Dopiero po ich wykluczeniu można zaplanować odpowiednie postępowanie rehabilitacyjne.
– Oczywiście, jeśli pacjent ma bardzo silne dolegliwości bólowe, to musi się położyć na 5-7 dni, ponieważ ruch zaostrza stan zapalny. W tym czasie musi też przyjmować niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe – wyjaśnił dr Wiśniewski.
Jak dodał, w takich przypadkach rehabilitację należy rozpocząć dopiero po złagodzeniu bólu.
Prof. Gasik zaznaczył natomiast, że skuteczne leczenie dolegliwości utrzymujących się ponad trzy tygodnie wymaga dokładnego ustalenia ich przyczyny. Kluczowe znaczenie mają odpowiednia diagnostyka i indywidualne podejście do każdego pacjenta.
– Nie da się efektywnie leczyć pacjentów, jeśli od początku nie będziemy do nich podchodzić indywidualnie – podsumował.
Przeczytaj także: Podjadanie w nocy może szkodzić wątrobie
Źródło: naukawpolsce.pl
Last Updated on 19 października, 2026 by Aleksandra Fenikowska