Produkty kosmetyczne a zrównoważony rozwój. Nowe wyzwania dla branży

Produkty kosmetyczne a zrównoważony rozwój. Nowe wyzwania dla branży

Branża kosmetyczna generuje rocznie 120 miliardów opakowań jednostkowych, z czego recyklingowi poddaje się zaledwie 9 proc. W Europie 70 miliardów jednorazowych chusteczek nawilżanych tworzy pół miliona ton odpadów. Tymczasem zmieniające się przepisy unijne i rosnące oczekiwania klientów wymuszają na producentach reorganizację procesów – od wyboru surowców po projektowanie opakowań.

Jednorazowe produkty. Problem widoczny na plażach

Skala zanieczyszczenia plastikiem w branży pielęgnacji to mierzalny kryzys. Wielka Brytania zużywa rocznie 11 miliardów mokrych chusteczek, co daje 200 sztuk na osobę. Niemal 90 proc. mokrych chusteczek zawiera plastik, który w środowisku wodnym rozkłada się na mikroplastiki połykane przez 633 gatunki morskie. Co więcej, badania naukowców z Uniwersytetu Stirling pokazują, że nawet produkty oznaczone jako biodegradowalne mogą pozostawać na plażach przez 15 tygodni, stając się siedliskiem patogenów takich jak E. coli. Materiały niebiałkowe utrzymują się w wodzie ponad dwa miesiące, rozpadając się na setki tysięcy mikrowłókien przenikających do łańcucha pokarmowego. Jednocześnie opakowania mogą odpowiadać za ponad 50 proc. emisji dwutlenku węgla w cyklu życia produktu. Sektor zużywa też 78 miliardów litrów wody rocznie, a same kosmetyki często zawierają jej nawet 85 proc.

Biodegradowalny nie znaczy kompostowalny

Produkt biodegradowalny rozkłada się pod wpływem mikroorganizmów, jednak proces ten nie ma określonych ram czasowych. Standardy biodegradowalności często wymagają jedynie 70 proc. rozkładu w ciągu 45 dni. Dlatego takie produkty należy wyrzucać do odpadów zmieszanych. Z kolei kompostowalność oznacza spełnienie określonych wymagań dotyczących rozkładu materiału w warunkach domowych lub przemysłowych, zwykle w czasie od 30 do 180 dni. Certyfikowane materiały kompostowalne muszą spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa powstałego kompostu. Nie oznacza to jednak, że każdy taki produkt można wyrzucić do pojemnika na bioodpady. Decydują o tym jego certyfikacja oraz lokalne zasady gospodarowania odpadami.

Część producentów stawia na włókna Lyocell (TENCEL™) – materiał celulozowy pozyskiwany z drewna, który może być biodegradowalny i kompostowalny. W procesie produkcji odzyskuje się 99,7 proc. rozpuszczalnika organicznego do ponownego wykorzystania. Ponadto włókna te absorbują wilgoć o 50 proc. lepiej niż bawełna, a ich produkcja wiąże się z emisją dwutlenku węgla niższą nawet o połowę. Równolegle rozwija się rynek składników upcyklingowych, powstających z odpadów przemysłu spożywczego. Sektor wyceniany na 254 mln dolarów w 2024 r. ma osiągnąć wartość 400 mln dolarów do 2032 r.

Regulacje unijne. Harmonogram do 2035 roku

Rozporządzenie 2023/2055 wprowadza ograniczenia dotyczące celowo dodawanych mikroplastików, z uwzględnieniem określonych progów stężenia i wyjątków. Od października 2023 r. obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu kosmetyków zawierających mikrogranulki wykorzystywane do złuszczania, czyszczenia lub polerowania. Następnie, w październiku 2027 r., ograniczenia obejmą produkty do spłukiwania, a w 2029 r. kosmetyki pozostające na skórze. Z kolei do października 2035 r. przewidziano okres przejściowy dla produktów do makijażu oraz pielęgnacji ust i paznokci.

EU Ecolabel obejmuje obecnie wszystkie kategorie kosmetyków. W ramach kryteriów oznakowania ograniczono stosowanie określonych substancji niebezpiecznych, w tym wybranych związków rakotwórczych, mutagennych, działających szkodliwie na rozrodczość oraz zaburzających gospodarkę hormonalną. Dodatkowo wprowadzono wymagania dotyczące pozyskiwania oleju palmowego i jego pochodnych ze zrównoważonych źródeł.

Rozporządzenie PPWR, przyjęte w grudniu 2024 r., weszło w życie w lutym 2025 r., natomiast jego zasadnicze przepisy zaczną być stosowane od sierpnia 2026 r. Do 2030 r. opakowania będą musiały spełniać nowe wymagania dotyczące możliwości recyklingu, a producenci zostaną objęci dodatkowymi obowiązkami w zakresie minimalizacji materiałów opakowaniowych i wykorzystania surowców wtórnych. Ponadto od 2030 r. zakazane będzie stosowanie określonych jednorazowych opakowań na kosmetyki i produkty toaletowe w hotelach, w tym popularnych miniaturek.

Równocześnie dyrektywa CSRD nakłada na przedsiębiorstwa objęte jej zakresem obowiązki sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju. Raportowanie dotyczy między innymi emisji gazów cieplarnianych, wykorzystania zasobów, wpływu na bioróżnorodność oraz istotnych zagadnień związanych z łańcuchem wartości.

Produkty dla niemowląt. Rosnący rynek organicznych kosmetyków

Kosmetyki przeznaczone dla dzieci poniżej trzeciego roku życia wymagają szczególnej oceny bezpieczeństwa. Wynika to między innymi ze specyfiki skóry niemowląt, która różni się od skóry dorosłych pod względem budowy i funkcji ochronnych. Jednocześnie globalny rynek kosmetyków dziecięcych rośnie o 4,3 proc. rocznie i ma osiągnąć 25 mld dolarów w 2028 r., jak wskazują badania Grand View Research.

Z kolei segment pielęgnacji skóry niemowląt może zwiększyć wartość z 17,87 mld dolarów w 2025 r. do 31,14 mld dolarów w 2034 r. Według danych przedstawionych przez Precedence Research w listopadzie 2025 r. 70 proc. rodziców priorytetowo traktuje produkty organiczne dla dzieci, a 43 proc. uznaje naturalne składniki za ważniejsze niż cenę. Segment botaniczny odpowiada za 44,2 proc. rynku, przy czym szczególną popularnością cieszą się rumianek, nagietek, masło shea i olej kokosowy. W odpowiedzi na te preferencje startupy rozwijają strategie cyfrowe i inwestują w zrównoważone opakowania.

Luka między deklaracjami a działaniem konsumentów

63 proc. konsumentów uważa zrównoważony rozwój za bardzo istotny przy wyborze kosmetyków, jak wynika z badania CleanHub Clean Beauty Survey. Ponadto 81 proc. oczekuje od marek ograniczenia plastikowych opakowań. Jednocześnie połowa badanych akceptuje tworzywa nadające się do recyklingu, co pokazuje, że oczekiwania wobec ekologicznych rozwiązań bywają zróżnicowane.

Ponad połowa konsumentów wątpi również w autentyczność deklaracji „clean beauty”. Problem ten wiąże się z greenwashingiem, ponieważ wiele komunikatów środowiskowych nie ma wystarczającego potwierdzenia w wiarygodnych danych. W odpowiedzi Unia Europejska zaostrza zasady przeciwdziałania nieuzasadnionym deklaracjom ekologicznym. Projekt dyrektywy Green Claims przewidywał natomiast dodatkowe wymagania dotyczące ich weryfikacji, jednak nie należy traktować tych propozycji jako już obowiązujących przepisów.

Luka między intencją a działaniem pozostaje wyraźna. Chociaż 94 proc. konsumentów deklaruje poparcie dla recyklingu, tylko 35 proc. rzeczywiście podejmuje takie działania. Z kolei 54 proc. wyraża zainteresowanie ograniczaniem ilości produktów trafiających na składowiska, jak wskazuje CleanHub Clean Beauty Survey. Dlatego sama świadomość ekologiczna nie wystarcza. Równie istotne są edukacja, dostępność odpowiedniej infrastruktury oraz wygoda codziennej segregacji odpadów.

Gospodarka obiegu zamkniętego. Systemy zwrotu i refill

Przejście od modelu „weź–użyj–wyrzuć” wymaga zmian na każdym etapie produkcji. W przypadku surowców oznacza to między innymi zastępowanie składników petrochemicznych alternatywami pochodzenia biologicznego. Z kolei projektowanie opakowań koncentruje się na rozwiązaniach monomateriałowych i wykorzystaniu tworzyw pochodzących z recyklingu pokonsumenckiego.

Przykładem wdrażania modelu ponownego napełniania opakowań jest marka Mugler, która wskazuje, że 40 proc. sprzedaży pochodzi z produktów refill, oferowanych między innymi za pośrednictwem specjalnych stanowisk w sklepach. Podobne działania podejmuje Lush. W 2024 r. firma zebrała od klientów w Wielkiej Brytanii blisko 820 tys. opakowań, odzyskując w ten sposób 20 ton plastiku przeznaczonego do recyklingu.

Coraz większego znaczenia nabiera także przejrzystość łańcucha dostaw. Producenci muszą znać pochodzenie wykorzystywanych surowców, dlatego istotną rolę odgrywają certyfikaty FSC, PEFC, RSPO i Fairtrade. Dodatkowo technologie cyfrowe, w tym blockchain, mogą ułatwiać śledzenie drogi składników od źródła do produktu końcowego. Natomiast dekarbonizacja wiąże się z dalszym ograniczaniem emisji oraz wdrażaniem rozwiązań zmniejszających ilość odpadów. W rezultacie gospodarka obiegu zamkniętego staje się nie tylko odpowiedzią na wymagania regulacyjne, lecz także istotnym elementem strategii rozwoju branży kosmetycznej.

Przeczytaj także: Kto odpowiada za ESG budynków biurowych? Rola najemców i zielonych umów najmu


Źródło: akademiaesg.pl

Last Updated on 19 listopada, 2026 by Aleksandra Fenikowska

Udostępnij
TAGS