Zielona transformacja: globalna współpraca napędza zmiany
188 mln euro na realizację projektów dotyczących czterech obszarów: klimatu, energii, przyrody i gospodarki o obiegu zamkniętym jest do rozdysponowania w ramach programu Zielona Transformacja – poinformowali przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska jako operatora programu oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który będzie odpowiadał za jego wdrażanie.
Nowy program zielonej transformacji: Współpraca Polski, Norwegii i Islandii
Inauguracja programu, którego celem jest wsparcie zielonej transformacji i budowanie bardziej odpornego społeczeństwa, odbyła się 30 września podczas konferencji, która zgromadziła również przedstawicieli Państw-Darczyńców oraz przyszłych beneficjentów. Uczestniczyli w niej m.in. zagraniczni goście: Snorre Erichsen Skjevrak, sekretarz stanu w Ministerstwie Energii Norwegii i Friðrik Jónsson, ambasador Islandii w Polsce.
– Celem jest, aby program zielonej transformacji mógł przyczynić się do bardziej zróżnicowanej, bardziej konkurencyjnej i bezpieczniejszej przyszłości poprzez ograniczenie emisji, poprawę efektywności energetycznej, rozwój rozwiązań w zakresie energii odnawialnej oraz wzmocnienie odporności na zmiany klimatu i zarządzania środowiskiem. W centrum tego jest nasza ścisła współpraca – podkreślił w swojej wypowiedzi Snorre Erichsen Skjevrak.
Na wagę współpracy w dążeniu do założonych celów wskazywał też Friðrik Jónsson, ambasador Islandii w Polsce.
– Kluczową rzeczą, o której należy pamiętać, jest to, że zielona transformacja nie dotyczy po prostu technologii. Chodzi o współpracę, innowacje, badania i dzielenie się wiedzą. I właśnie tam dotacje EOG mogą coś zmienić. Partnerstwo to stanowi doskonałe ramy wymiany doświadczeń i opracowywania praktycznych rozwiązań – mówił.
Finansowanie projektów i kluczowe cele programu
Program będzie zasilany ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (MF EOG) – w kwocie 160 mln euro. 28 mln euro pochodzi z budżetu państwa polskiego. Pierwsze nabory mają zostać ogłoszone w czwartym kwartale tego roku, czyli już wkrótce. Okres kwalifikowalności programu kończy się w kwietniu 2031 r.
Krzysztof Bolesta, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska poinformował, że przygotowywanych jest dziewięć naborów. Mają one dotyczyć: odporności i zielonej transformacji miast, edukacji ekologicznej w zakresie łagodzenia i adaptacji do zmian klimatu, wsparcia inwestycyjnego dla lokalnych społeczności energetycznych, technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS), magazynowania energii dla rozwoju OZE, geotermii, cyrkularnego zarządzania wodą, gospodarki o obiegu zamkniętym oraz ochrony bioróżnorodności i ekosystemów. Cały program obejmuje cztery obszary: klimat, przyroda, gospodarka o obiegu zamkniętym i energia.
– To jest właśnie zaleta tego programu, że wybieramy do współpracy takie obszary, które są ważne dla wszystkich stron. Te wszystkie obszary były pomyślane tak, żeby Polsce pomagać w realizacji celów polityki unijnej – zaznaczył wiceminister.
Dodał, że zakres programu został dobrany tak, aby odpowiadał zarówno na potrzeby transformacji klimatycznej, jak i na kwestie bezpieczeństwa. Wskazał m.in. na rozwój własnych źródeł energii oraz technologie CCS, które – jego zdaniem – mogą pomóc w utrzymaniu części energochłonnego przemysłu w Polsce.
Edukacja ekologiczna i wsparcie dla lokalnych społeczności
Według Doroty Zawadzkiej-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW, istotną wartością programu, którego istotą jest zielona transformacja, jest możliwość korzystania z doświadczeń Norwegii, Islandii i Liechtensteinu.
– Środki norweskie to przede wszystkim środki na działania miękkie, ale również na działania inwestycyjne. To również środki, które uczą nas i przekazują wiedzę o dobrych praktykach, o dobrych projektach, o dobrych rozwiązaniach z krajów-darczyńców – powiedziała.
Jak poinformowała prezes Zawadzka-Stępniak, w bieżącym programie wsparcie otrzymają m.in. działania związane z rozwojem społeczności energetycznych.
– To niezwykle ważny obszar w świetle sytuacji geopolitycznej, ale również budowy odporności i bezpieczeństwa naszego kraju – zaznaczyła.
– Wiemy, z jakim wyzwaniem mierzymy się, jeśli chodzi o walkę z dezinformacją, m.in. klimatyczną – powiedziała prezes NFOŚiGW, wskazując edukację jako jeden z istotnych elementów programu. Podkreśliła również, że realizowane projekty mają nie tylko przynosić konkretne efekty ekologiczne i klimatyczne, ale także społeczne.
Interesującym elementem konferencji był panel dyskusyjny „Współpraca międzynarodowa w projektach MF EOG i NMF – perspektywa Państw Darczyńców”, w którym udział wzięli: Michael Steinfeld, Norweska Dyrekcja ds. Zasobów Wodnych i Energii, André Kammerud, Norweska Agencja Środowiska i Katrín Jónsdóttir, Islandzkie Centrum Badań – RANNIS.
Energetyka jako fundament polsko-norweskich relacji
Polska i Norwegia budują coraz bliższe relacje, szczególnie w obszarze energetyki. Norweski gaz pokrywa obecnie ponad 40 proc. polskiego zapotrzebowania. Ponadto Norwegia deklaruje gotowość do dzielenia się doświadczeniami z technologii CCS (wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla). W działania te angażuje się Gassnova, czyli norweska instytucja doradcza rządu. Z kolei Islandia posiada ogromne doświadczenie w dziedzinie geotermii. Dlatego chce podzielić się tym know-how z polskimi partnerami.
Zasady składania wniosków i grupy beneficjentów
Właśnie ruszył nowy program, a środowa konferencja zainaugurowała jego założenia. Organizatorzy przedstawili zakres wsparcia oraz praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania projektów. Zaprezentowali również wymagania dla wnioskodawców oraz opcje finansowania konkretnych naborów.
O dotacje mogą ubiegać się samorządy, instytucje publiczne, przedsiębiorstwa, NGO oraz jednostki naukowe. Czas na złożenie wniosku wynosi trzy miesiące. Jednak termin ten nie rusza od razu w dniu ogłoszenia. Zainteresowane podmioty zyskają dodatkowy miesiąc na zapoznanie się z warunkami i przygotowanie dokumentacji.
Przeczytaj także: Polacy korzystają z systemu kaucyjnego. Zwrócili już 5 mld butelek
Źródło: pap-mediaroom.pl
Last Updated on 6 października, 2026 by Aleksandra Fenikowska