Fundusze Europejskie wspierają coraz więcej obszarów innowacji. Firmy potrzebują też pomocy w ekspansji zagranicznej
Polskie firmy rozwijają coraz więcej innowacji w przemyśle, energetyce, medycynie i obronności. Fundusze Europejskie pomagają im prowadzić badania, wdrażać nowe technologie i zdobywać zagraniczne rynki. Możliwości finansowania obejmują coraz więcej sektorów, w tym technologie podwójnego zastosowania. O potencjale polskich przedsiębiorstw i dostępnych instrumentach wsparcia rozmawiali eksperci podczas Święta Polskich Innowacji, zorganizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP).
– Potencjał innowacyjny polskich firm jest bardzo duży. Świetnie to udowadniają, szczególnie w ostatnich latach, kiedy widzimy nowe polskie firmy wchodzące na rynki zagraniczne, rozwijające się w najnowszych technologiach takich jak sektor kosmiczny. Wciąż barierą jest odpowiednie wsparcie na każdym etapie rozwoju, nie tylko początkowym, jak w przypadku start-upów, ale również w kolejnych fazach. Chodzi o wsparcie pozafinansowe, doradcze, mentoringowe, żeby faktycznie te firmy mogły korzystać z przewag konkurencyjnych i zdobywać kolejne rynki – mówi agencji Newseria Grzegorz Orawiec, dyrektor Departamentu Programów Wsparcia Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.
Polska w europejskim rankingu innowacyjności
W rankingu European Innovation Scoreboard 2026 Komisja Europejska zaliczyła Polskę do grupy wschodzących innowatorów. Nasz kraj zajął 23. miejsce wśród 27 państw Unii Europejskiej. Osiągnął przy tym 65 proc. średniego poziomu innowacyjności UE.
Komisja wskazuje na bariery, które utrudniają rozwój krajowego potencjału technologicznego. Należą do nich problemy z transferem technologii oraz niewystarczające zachęty do komercjalizacji wyników badań.
Przedsiębiorcy potrzebują jednak nie tylko finansowania. Coraz większego znaczenia nabiera wsparcie w ekspansji zagranicznej i budowaniu przewagi konkurencyjnej.
– Firmy rzadziej pytają o kapitał, natomiast mówią: potrzebujemy wsparcia, aby zdobywać zagraniczne rynki, potrzebujemy know-how, jak wejść na rynki zagraniczne, a na przykład w sektorze obronnościowym czy dual-use potrzebujemy perspektyw zamówień na nasze produkty – ocenia Grzegorz Orawiec.
Fundusze Europejskie wspierają rozwój i ekspansję firm
Polscy przedsiębiorcy mogą korzystać z wielu instrumentów finansowania innowacji. Ważną rolę odgrywa program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).
Jednym z dostępnych działań jest „Promocja marki innowacyjnych MŚP”. Program pomaga firmom w ekspansji zagranicznej. Finansuje m.in. udział w targach, misjach gospodarczych i działaniach promocyjnych.
Przedsiębiorcy mogą również ubiegać się o wsparcie w ramach „Ścieżki SMART”. Instrument umożliwia finansowanie prac badawczo-rozwojowych oraz wdrażania innowacji.
Kolejną inicjatywą jest STEP, czyli Platforma na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy. Jej celem jest rozwój technologii krytycznych. Firmy mogą też korzystać z preferencyjnych „Pożyczek na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw”. Środki te wspierają inwestycje w cyfryzację i rozwiązania ekologiczne.
– Utworzony przez nas Fundusz Wsparcia Technologii Krytycznych to kluczowy ruch Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, aby wspierać sektory najbardziej zaawansowane takie jak produkcja leków, biotechnologia, cyberbezpieczeństwo czy pojazdy autonomiczne – mówi dyrektor w MFiPR o programie FENG. – Mamy też takie narzędzia jak instrumenty kapitałowe, a więc możliwość inwestowania środków europejskich w firmy poprzez wejścia i zakup udziałów, i oczywiście całą paletę instrumentów finansowych takich jak pożyczki z częściową dotacją czy gwarancje finansowe. Wszystko zależy od pomysłu i rodzaju projektu – do tego możemy dopasować formę wsparcia.
Nowe środki na technologie obronne i podwójnego zastosowania
Zakres wsparcia ze środków unijnych stale się rozszerza. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przygotowuje m.in. nabory dla przedsiębiorstw rozwijających technologie podwójnego zastosowania.
Takie rozwiązania znajdują zastosowanie zarówno w sektorze cywilnym, jak i wojskowym. Rosnące potrzeby w obszarze bezpieczeństwa sprawiają, że technologie te zyskują strategiczne znaczenie.
– W czasach, w których żyjemy, potrzebujemy technologii, które będą miały wykorzystanie zarówno dla celów cywilnych, jak i wojskowych. Druga bardzo ważna zmiana – na koniec roku planujemy pierwsze nabory dla sektora obronności, zbrojeń oraz bezpieczeństwa. Fundusze Europejskie, za zgodą Komisji Europejskiej, też zmieniają kierunek wsparcia. Widzimy, jak dużo potrzeba inwestycji w tym obszarze. Planujemy pierwsze konkursy uruchomić na przełomie tego i przyszłego roku – deklaruje Grzegorz Orawiec.
VIGO Photonics rozwija technologie dzięki unijnemu wsparciu
Przykładem przedsiębiorstwa rozwijającego zaawansowane technologie jest VIGO Photonics. Polska spółka specjalizuje się w produkcji detektorów podczerwieni. Jej rozwiązania znajdują zastosowanie w przemyśle, systemach bezpieczeństwa i obronności.
Firma od lat korzysta z Funduszy Europejskich. Realizuje projekty badawczo-rozwojowe we współpracy z uczelniami i partnerami technologicznymi.
– Fundusze Europejskie w rozwoju VIGO Photonics odegrały kluczową rolę. Korzystaliśmy z programu Horizon Europe, gdzie w ramach konsorcjum rozwijaliśmy nasze technologie. W małych konsorcjach z uczelniami i z partnerami technologicznymi poznawaliśmy nowe rozwiązania i wdrażaliśmy je do bieżącej produkcji – wskazuje Adam Piotrowski, prezes VIGO Photonics. – Korzystaliśmy z takich narzędzi jak „Ścieżka SMART” w PARP. To są narzędzia, które pozwalają punktowo przyspieszyć pewne działania, przeanalizować dany rynek, dane rozwiązanie i podzielić się tym ryzykiem z jednostką pośredniczącą. Na tym polegają wszystkie projekty badawcze, że wchodzimy na pewien nowy segment, próbujemy odpowiedzieć na potrzeby tego rynku za pomocą naszych technologii.
VIGO Photonics realizuje obecnie projekt dotyczący nowej generacji detektorów podczerwieni. Wartość przedsięwzięcia wynosi 13,96 mln zł. Dofinansowanie z programu FENG sięga 9,37 mln zł.
Prace rozpoczęły się w styczniu 2024 roku. Zgodnie z harmonogramem mają potrwać do końca marca 2027 roku. Firma planuje uruchomić seryjną produkcję opracowanych rozwiązań i oferować je również na rynkach zagranicznych.
FOL-MECH inwestuje w innowacyjne folie i recykling
Z unijnego wsparcia korzysta także FOL-MECH. Dzięki dofinansowaniu ze „Ścieżki SMART” firma wdrożyła technologię produkcji folii trzywarstwowych z dodatkiem nanocząsteczek. Rozwiązanie powstało we współpracy z Politechniką Warszawską.
– Technologia ta pozwoliła firmie FOL-MECH rozwinąć gamę swoich produktów i zaoferować folie o znacznie mniejszej grubości, a jednocześnie wyższej odporności na przebicie i rozciąganie – tłumaczy Jakub Zgorzelski, prezes FOL-MECH. – Nasze folie nano odznaczają się tym, że są dużo cieńsze niż u konkurencji. Dzięki temu możemy zabezpieczyć dany towar produktem, który waży mniej, przez co zużywamy mniej polietylenu i mniej obciążamy środowisko.
Przedsiębiorstwo prowadzi również odrębny projekt dotyczący produkcji wielowarstwowej folii „soft touch”. Technologia wykorzystuje surowce pochodzące z recyklingu.
Wartość inwestycji wynosi blisko 23,8 mln zł. Z tej kwoty 10,4 mln zł stanowi dofinansowanie ze „Ścieżki SMART”.
Projekt obejmuje zakup trzywarstwowych wytłaczarek oraz maszyny do granulacji. Firma planuje także budowę hali produkcyjnej wyposażonej w instalację fotowoltaiczną.
Showroom Innowacji prezentuje polskie technologie
Rozwiązania VIGO Photonics i FOL-MECH znalazły się w Showroomie Innowacji podczas Forum Przedsiębiorczości PARP. Uczestnicy mogli poznać technologie opracowane przez polskie firmy. Prezentacja obejmowała urządzenia, demonstratory i rozwiązania dla różnych sektorów gospodarki.
Wśród eksponatów znalazł się system CarnaLife Holo firmy MedApp. Technologia wykorzystuje rozszerzoną rzeczywistość do wizualizacji danych medycznych i wspiera planowanie operacji.
Zaprezentowano również bioniczną trzustkę firmy Polbionica. Firma LfC przedstawiła natomiast rozwiązania z zakresu implantologii i leczenia schorzeń kręgosłupa.
Nie zabrakło innowacji dla środowiska, energetyki i przemysłu. ADJ Nanotechnology wraz z Politechniką Warszawską opracowały elektrody nanokompozytowe do usuwania PFAS, czyli trwałych związków chemicznych.
Z kolei AMAZEMET zaprezentował technologię Powder2Powder. Rozwiązanie umożliwia ponowne wytwarzanie i recykling proszków metalicznych stosowanych w druku 3D.
Współpraca i rozpoznawalność wspierają młode firmy
Forum Przedsiębiorczości stworzyło również przestrzeń do wymiany doświadczeń i nawiązywania kontaktów biznesowych. Dla młodych firm udział w takich wydarzeniach może otwierać drogę do współpracy z doświadczonymi partnerami.
– Takie wydarzenia jak Forum Przedsiębiorczości są bardzo ważne, szczególnie dla bardzo młodych firm. To tam poznajemy tych, których podziwiamy, od nich możemy się uczyć i to tam stają się oni naszymi partnerami w realizacji pierwszych pomysłów biznesowych. Na tym etapie zderzamy się z rzeczywistością przemysłową na bardzo różnych rynkach – mówi Karolina Orłowska, współzałożycielka i szefowa naukowa Gekko Photonics. – Jeżeli firma jest rozpoznawalna i pojawia się na takich wydarzeniach, to znaczy, że ktoś już jej powiedział „sprawdzam”, że ona już coś osiągnęła.
Gekko Photonics specjalizuje się w fotonice przemysłowej i analizie procesów chemicznych. Spółka rozwija także działalność w Stanach Zjednoczonych.
Od 2026 roku firma ma biuro w Rochester. Nawiązała tam współpracę z lokalnymi przedsiębiorstwami i jednostkami badawczymi. We wrześniu 2026 roku zdobyła główną nagrodę w amerykańskim programie akceleracyjnym Luminate NY.
Ekspansja zagraniczna wymaga wiarygodności technologicznej
Polskie przedsiębiorstwa dysponują wysokimi kompetencjami technologicznymi. Wejście na zagraniczne rynki wymaga jednak nie tylko innowacyjnego produktu. Istotne są także rozpoznawalność, doświadczenie i potwierdzenie skuteczności opracowanych rozwiązań.
– Jeżeli chodzi o ekspansję zagraniczną polskich firm, to na pewno ich najmocniejszymi stronami są wiedza i umiejętności technologiczne. Natomiast problem, z jakim się spotykamy, to przede wszystkim wiarygodność – wskazuje Karolina Orłowska. – Trzeba pokazać z jednej strony to, co się wie, czyli umiejętności, twarde dowody na to, że ma się już jakieś sukcesy, ale bardzo ważne są też przygotowanie naukowe i wiarygodność naukowa. Wówczas współprace zarówno z polskimi, jak i międzynarodowymi ośrodkami naukowymi mogą być ułatwieniem takiej ekspansji.
Przeczytaj także: Senat zajmie się przepisami zakazującymi reklamy piwa. Samorządowcy apelują o ponowne rozpatrzenie ich skutków
Źródło: biznes.newseria.pl
Last Updated on 28 października, 2026 by Aleksandra Fenikowska