Stres zaburza orientację w przestrzeni

Silne napięcie psychiczne dotyka w obecnych czasach niemal każdego z nas. Stres towarzyszy nam w pracy oraz w życiu codziennym, ale najnowsze odkrycia naukowców rzucają zupełnie nowe światło na jego fizjologiczne skutki. Badacze z Ruhr-Universität Bochum udowodnili, że hormon kortyzol bezpośrednio zaburza działanie wewnętrznej mapy w ludzkim mózgu. Zjawisko to drastycznie osłabia zdolność do sprawnej orientacji w przestrzeni.

Każdy człowiek musi codziennie przetwarzać tysiące informacji oraz sprawnie podejmować decyzje. Ponieważ kortyzol dosłownie wymazuje neuronalne układy współrzędnych, silne emocje mogą bezpośrednio uderzać w naszą orientację w terenie. Wyniki tych zaawansowanych analiz opublikowało właśnie czasopismo naukowe PLOS Biology.

Eksperyment w skanerze MRI

Zespół naukowców pod kierownictwem dr. Osmana Akana przeprowadził rygorystyczne testy obrazowe przy użyciu rezonansu magnetycznego. W eksperymencie wzięło udział 40 zdrowych mężczyzn. Każdy uczestnik przeszedł badanie dwukrotnie – raz po przyjęciu dawki 20 miligramów kortyzolu, a drugi raz po zażyciu obojętnego placebo. Podczas obu tych sesji badani wykonywali zadania w wirtualnej rzeczywistości.

Ochotnicy musieli nawigować po rozległej, wirtualnej łące. Ich zadaniem było dotarcie do wskazanych drzew, które znikały po osiągnięciu celu. Następnie uczestnicy musieli samodzielnie i bez żadnych podpowiedzi odnaleźć najkrótszą drogę powrotną do punktu startu. Badanie zrealizowano w dwóch wariantach przestrzennych:

• Pierwsza wersja zawierała całkowicie pusty krajobraz, gdzie jedynymi punktami orientacyjnymi były znikające cele.
• Druga wersja oferowała stały punkt odniesienia w postaci widocznej na horyzoncie latarni morskiej.

Neuronalny system GPS zawodzi

Wyniki eksperymentu jednoznacznie pokazały negatywny wpływ substancji na ludzkie zachowanie. Osoby pod wpływem kortyzolu popełniały znacznie większe błędy podczas prób powrotu do bazy. Co ważne, trudności występowały niezależnie od obecności stałych punktów odniesienia w terenie.

Obrazowanie fMRI ujawniło biologiczną przyczynę tego stanu. W normalnych warunkach komórki siatkowe w korze entorynalnej generują regularną sieć wyładowań, która działa jak naturalny GPS. Jednakże po podaniu hormonu stresu ten wzorzec aktywności ulegał całkowitemu rozmyciu. Z tego względu mózg tracił zdolność efektywnego korzystania z wewnętrznych map, zwłaszcza w otoczeniu pozbawionym charakterystycznych punktów.

Naukowcy zauważyli również zwiększoną aktywność w jądrze ogoniastym. Świadczy to o tym, że organizm próbuje ratować sytuację i uruchamia alternatywne strategie kompensacyjne.

Długofalowe konsekwencje dla zdrowia

Odkrycie zespołu z Bochum ma ogromne znaczenie dla lepszego zrozumienia chorób neurodegeneracyjnych. Kora entorynalna to jeden z pierwszych obszarów, które niszczy choroba Alzheimera. Warto dodać, że przewlekły stres stanowi powszechnie znany czynnik ryzyka rozwoju demencji.

Zatem najnowsze badanie precyzyjnie wskazuje mechanizm, poprzez który hormony destabilizują ten niezwykle wrażliwy rejon. Świadome wyciszanie emocji to nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim ochrona zdrowia i naszych kluczowych funkcji poznawczych.

Przeczytaj także: Sok z guawy poprawia wyniki suplementacji

Opracowanie na podstawie: scitechdaily.com

Last Updated on 2 czerwca, 2026 by Karolina Bandulet