Eksperci: jesień to najlepszy czas na kontrolę znamion i kondycji skóry
Jesień to odpowiedni moment na kontrolę znamion i sprawdzenie kondycji skóry po lecie. Intensywna ekspozycja na promieniowanie UV może prowadzić do uszkodzeń, które zwiększają ryzyko rozwoju nowotworów skóry. Eksperci zachęcają do regularnego samobadania oraz konsultacji dermatologicznych. Wczesne wykrycie czerniaka znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
– Jesień to naturalny moment na zdrowotny „przegląd skóry”. Gdy opalenizna zaczyna znikać, łatwiej zauważyć nowe znamiona lub zmiany, które pojawiły się w istniejących już zmianach barwnikowych. Każde znamię, które zmienia kolor, kształt, wielkość lub zaczyna budzić nasz niepokój, powinno zostać ocenione przez specjalistę – wyjaśnił cytowany w informacji prasowej przesłanej PAP prof. Piotr Rutkowski, specjalista chirurgii onkologicznej, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Instytutu Onkologii.
Ekspert zaleca, aby właśnie jesienią dokładnie obejrzeć skórę. Warto również umówić się na konsultację ze specjalistą, szczególnie w przypadku zauważenia niepokojących zmian.
Jak rozpoznać niepokojące znamiona skóry? Zasada ABCDE
Podczas samobadania skóry warto korzystać z zasady ABCDE. Przypominają o niej przedstawiciele Stowarzyszenia Pomocy Chorym na Mięsaki i Czerniaki Sarcoma. To prosty sposób oceny zmian barwnikowych, który pomaga rozpoznać potencjalne objawy czerniaka.
- A – asymetria: nieregularny kształt znamienia.
- B – brzegi: nierówne, poszarpane lub nieregularne krawędzie.
- C – kolor: niejednolita barwa lub zmiana zabarwienia.
- D – duży rozmiar: średnica przekraczająca 6 mm.
- E – ewolucja: zmiany wyglądu znamienia zachodzące w czasie.
Wystąpienie jednej z tych cech nie musi oznaczać nowotworu. Powinno jednak skłonić do konsultacji z lekarzem. Szczególną uwagę warto zwracać na nowe znamiona oraz zmiany zachodzące w już istniejących.
Czerniak a ekspozycja skóry na słońce. Najczęstsze mity
Wokół czerniaka i profilaktyki nowotworów skóry nadal funkcjonuje wiele mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że brak oparzeń słonecznych oznacza brak zagrożenia.
Tymczasem promieniowanie UV może uszkadzać skórę również bez widocznego zaczerwienienia czy poparzenia. Znaczenie ma także długotrwała ekspozycja na słońce. Jej skutki kumulują się przez całe życie.
Kolejnym błędnym przekonaniem jest to, że czerniak zawsze rozwija się z istniejącego pieprzyka. W rzeczywistości nowotwór często pojawia się jako zupełnie nowa zmiana skórna.
Ryzyko zachorowania nie dotyczy wyłącznie osób intensywnie korzystających ze słońca. Na nowotwory skóry może zachorować każdy. Szczególną ostrożność powinny jednak zachować osoby z jasną karnacją i licznymi znamionami. Do czynników ryzyka należy również występowanie czerniaka w rodzinie.
Czy czerniak boli? Brak objawów nie wyklucza choroby
Eksperci zwracają uwagę na jeszcze jeden mit. Wiele osób zakłada, że znamię niewywołujące bólu nie wymaga kontroli.
Wczesny czerniak najczęściej nie powoduje jednak bólu ani innych wyraźnych dolegliwości. Dlatego podstawą profilaktyki pozostaje obserwacja wyglądu skóry.
Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim zmiany koloru, kształtu lub wielkości znamienia. Warto również zwracać uwagę na pojawiające się nowe zmiany barwnikowe.
Profilaktyka czerniaka w praktyce. Blisko 900 osób skorzystało z badań
O znaczeniu regularnych kontroli świadczą wyniki akcji „Skóra pod lupą – znamiona pod kontrolą”. Inicjatywę zrealizowało Miasto Kielce w ramach Kieleckiego Budżetu Obywatelskiego. Partnerem przedsięwzięcia było Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Mięsaki i Czerniaki Sarcoma.
Organizatorzy przeprowadzili cztery weekendy edukacyjno-profilaktyczne. Mieszkańcy mogli skorzystać z dermokonsultacji i nauczyć się samodzielnej oceny znamion. Eksperci wyjaśniali również, jakie czynniki zwiększają ryzyko zachorowania. Przekazywali też wiedzę na temat skutecznej ochrony przeciwsłonecznej.
Łącznie z badań skorzystało blisko 900 mieszkańców. Co dziesiąta osoba otrzymała skierowanie do dalszej diagnostyki.
W wydarzeniu uczestniczyły również osoby, które brały udział we wcześniejszych edycjach. U części z nich konsultacje pomogły wykryć podejrzane zmiany wymagające dodatkowych badań. Niektórzy uczestnicy przeszli już leczenie.
– To pokazuje, że profilaktyka naprawdę działa. Kilkanaście minut poświęconych na obserwację skóry lub rozmowę z ekspertem może zdecydować o tym, czy choroba zostanie wykryta wcześnie, czy dopiero w zaawansowanym stadium. Dlatego zachęcamy wszystkich, aby po lecie znaleźli czas na dokładne obejrzenie swojej skóry i nie lekceważyli niepokojących zmian – podkreślili przedstawiciele Stowarzyszenia Sarcoma w informacji prasowej.
Wczesne wykrycie czerniaka zwiększa szanse na wyleczenie
Czerniak należy do najbardziej agresywnych nowotworów skóry. Mimo to wczesne rozpoznanie daje bardzo duże szanse na całkowite wyleczenie.
Eksperci przypominają, że regularna obserwacja znamion może pomóc wykryć chorobę na początkowym etapie. Jesień stanowi dobrą okazję do kontroli skóry po miesiącach intensywnego nasłonecznienia. W przypadku zauważenia niepokojących zmian nie należy jednak zwlekać z konsultacją, niezależnie od pory roku.
Przeczytaj także: Rośnie liczba L4 z powodu stresu. Co trzeci pracownik czuje chroniczne wyczerpanie
Źródło: naukawpolsce.pl
Last Updated on 28 października, 2026 by Aleksandra Fenikowska