Słodziki a zdrowie przyszłych pokoleń

Wybór napoju typu „diet” wydaje się prostym sposobem na redukcję kalorii. Jednakże zastąpienie cukru substancjami takimi jak sukraloza czy stewia budzi coraz więcej pytań w świecie nauki. Najnowsze badanie przeprowadzone na Universidad de Chile sugeruje, że słodziki mogą subtelnie zmieniać mikrobiom jelitowy oraz aktywność genów związanych z metabolizmem. Co najbardziej niepokojące, te zmiany biologiczne mogą utrzymywać się nawet u przyszłych pokoleń.

Dr Francisca Concha Celume, główna autorka publikacji w czasopiśmie Frontiers in Nutrition, zauważa intrygującą zależność. Mianowicie, mimo powszechnego spożycia produktów bezcukrowych, zapadalność na otyłość i insulinoporność wcale nie spada. Dlatego naukowcy pod kierunkiem zespołu, w skład którego weszli m.in. Francisco Pérez-Bravo i Martin Gotteland, postanowili sprawdzić, czy słodziki wpływają na metabolizm w sposób dotychczas niezrozumiały.

Mechanizm zmian epigenetycznych

W ramach eksperymentu naukowcy podzielili 47 myszy na trzy grupy, podając im wodę czystą lub z dodatkiem sukralozy bądź stewii. W rezultacie zaobserwowano, że substancje te obniżają poziom krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych w jelitach. Warto dodać, że związki te są kluczowe dla prawidłowej ekspresji genów. Zatem ich niedobór może prowadzić do trwałych zmian, które są przekazywane potomstwu drogą epigenetyczną.

Badacze przeanalizowali aktywność pięciu konkretnych genów odpowiedzialnych za stany zapalne, metabolizm wątrobowy oraz szczelność bariery jelitowej. Okazało się bowiem, że wpływ tych substancji jest widoczny nawet u potomstwa, które piło wyłącznie czystą wodę. Ponadto u myszy z grupy sukralozy odnotowano wzrost liczby szkodliwych gatunków bakterii kosztem tych pożytecznych.

Sukraloza kontra stewia

Wyniki badania pokazały, że poszczególne słodziki generują odmienne skutki biologiczne. W przypadku sukralozy efekty były silniejsze i bardziej długotrwałe. Przykładowo, w pierwszym pokoleniu zaburzenia tolerancji glukozy wystąpiły głównie u samców. Natomiast w drugim pokoleniu podwyższony poziom cukru na czczo zaobserwowano u męskich potomków w grupie sukralozy oraz u żeńskich w grupie stewii.

Co więcej, sukraloza zwiększała aktywność genów zapalnych, wpływając na biochemię organizmu aż do dwóch pokoleń wstecz. Z kolei stewia również modyfikowała ekspresję genów, lecz jej działanie było łagodniejsze i zazwyczaj zanikało po pierwszej generacji. W związku z tym naukowcy sugerują, że naturalne pochodzenie słodzika nie zawsze gwarantuje jego całkowitą obojętność dla procesów metabolicznych.

Implikacje dla zdrowia publicznego

Choć badanie przeprowadzono na modelu zwierzęcym, dostarcza ono ważnych sygnałów wczesnego ostrzegania. Zatem subtelne zmiany w regulacji glukozy mogą zwiększać podatność na cukrzycę, zwłaszcza w połączeniu z niezdrowym stylem życia. Jednakże badacze podkreślają, że wyniki te wskazują na asocjację, a nie bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy u ludzi.

Podsumowując, „zero kalorii” nie oznacza biologicznej neutralności. Współczesny konsument powinien wiedzieć, że słodziki mogą pozostawiać trwały ślad w mikrobiomie. Z tego powodu dr Concha Celume zaleca umiar w ich spożyciu oraz dalsze analizy długofalowe. Świadomość tych ukrytych mechanizmów jest niezbędna, aby skutecznie dbać o zdrowie własne oraz przyszłych pokoleń.

Przeczytaj także: Długowieczność – jak ją osiągnąć?

Opracowanie na podstawie: scitechdaily.com

Last Updated on 14 kwietnia, 2026 by Karolina Bandulet