Zanieczyszczenie powietrza zwiększa ryzyko powikłań pooperacyjnych

Wysoki poziom zanieczyszczenia powietrza drobnymi cząstkami stałymi wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań pooperacyjnych – informuje pismo „Acta Anaesthesiologica Scandinavica”.

Zanieczyszczenie powietrza ma związek z wieloma problemami zdrowotnymi, od infekcji dróg oddechowych po ryzyko samobójstwa. Nowe badanie obejmowało niemal 50 tys. pacjentów poddanych zabiegom chirurgicznym. Przeprowadzili je naukowcy z University of Utah w Wasatch Front, gdzie jakość powietrza bywa najgorsza w całych Stanach Zjednoczonych. Jak się okazało, istnieje związek pomiędzy wysokim poziomem zanieczyszczenia powietrza a podwyższonym ryzykiem powikłań pooperacyjnych, takich jak sepsa, zapalenie płuc i zakażenie rany pooperacyjnej.

– Gdy w tygodniu poprzedzającym zabieg, nawet przez jeden dzień, wystąpił wzrost zanieczyszczenia powietrza pyłem PM2,5, zaobserwowaliśmy zwiększone ryzyko poważnych powikłań medycznych i powikłań infekcyjnych – powiedział dr John Pearson, pierwszy autor artykułu, profesor nadzwyczajny anestezjologii w Stanford Medicine i współpracownik naukowy anestezjologii w University of Utah Health.

Dane z niemal 50 tys. zabiegów

Aby zbadać związek między jakością powietrza a wynikami operacji, naukowcy przeanalizowali dane pooperacyjne z 49 615 operacji nienagłych. Wykorzystali połączenie danych z czujników jakości powietrza EPA i stanowych, a także dane satelitarne. Oszacowali w ten sposób poziom zanieczyszczenia powietrza w miejscu zamieszkania każdego pacjenta na tydzień przed operacją.

Gdy zanieczyszczenie powietrza przekraczało limity w tygodniu poprzedzającym operację, ryzyko powikłań pooperacyjnych wzrosło z 4,8 proc. do 6,2 proc.

Im wyższy poziom zanieczyszczenia powietrza, tym większy wzrost ryzyka. Za niezdrowe uważane jest stężenie drobnych pyłów zawieszonych w powietrzu wynoszące 35 mikrogramów(µg)/m3. Zespół badawczy odkrył jednak, że zmiany poziomu zanieczyszczenia powietrza powyżej i poniżej tego limitu również wpływają na ryzyko. Każdy wzrost zanieczyszczenia powietrza drobnymi pyłami zawieszonymi o 10 µg/m3 wiązał się z około 8 proc. wzrostem ryzyka powikłań. Skutkowało to bezwzględnym wzrostem ryzyka o 1,4 proc. gdy zanieczyszczenie przekraczało dzienne limity EPA.

Autorzy byli szczególnie zainteresowani poziomem drobnych pyłów zawieszonych w powietrzu, znanych również jako PM2,5. Głównie ze względu na ich systemowy wpływ na zdrowie ludzi.

– Cząsteczki o takiej wielkości lub mniejsze mogą dotrzeć do najgłębszych części płuc – wyjaśnił dr Nathan Pace, profesor anestezjologii na Uniwersytecie University of Utah Health i współautor artykułu. – Część z nich przenika do krwi i może znaleźć się w dowolnym miejscu w organizmie: w mózgu, sercu, wątrobie, nerkach.

Postępujący stan zapalny

Zwiększa to ogólny poziom stanu zapalnego, obciążając płuca i serce oraz potencjalnie zwiększając ryzyko infekcji.

Naukowcy podkreślają, że w badaniu wykorzystano złożoną miarę powikłań, która łączyła wiele różnych wyników pooperacyjnych. Oznacza to, że potrzebne są dalsze badania, aby określić, które konkretne powikłania są bardziej prawdopodobne po wystąpieniu wysokiego zanieczyszczenia powietrza. Badania w większych grupach mogą również pomóc w określeniu, które rodzaje operacji są najbardziej narażone. Może to pomóc placówkom medycznym w planowaniu operacji w celu zminimalizowania ryzyka.

Badanie (https://doi.org/10.1111/aas.70235) jednoznacznie wykazało związek między zanieczyszczeniem powietrza a powikłaniami pooperacyjnymi. Nie można jednak na jego podstawie stwierdzić, czy zwiększone ryzyko jest bezpośrednio spowodowane zanieczyszczeniem powietrza. Ani czy istnieje nieznany trzeci czynnik, który łączy je oba. – Zastrzeżeniem w każdym badaniu obserwacyjnym jest to, że może istnieć istotny czynnik, który wpływa zarówno na ekspozycję, jak i na wynik – wskazał Pace.

Na razie standardowe środki ostrożności – takie jak wysokiej jakości domowe filtry powietrza i unikanie ćwiczeń na świeżym powietrzu w czasie pożarów lasów lub dni inwersji – są zdrowym wyborem dla każdego, niezależnie od tego, czy ktoś będzie miał operację. – Zawsze warto dbać o swoje zdrowie podczas zdarzeń związanych z zanieczyszczeniem powietrza – podkreślił Pearson.

Przeczytaj także: Zabawa na świeżym powietrzu coraz mniej popularna wśród dzieci. Eksperci szukają sposobów na odwrócenie tego trendu

Źródło: naukawpolsce.pap.pl

Last Updated on 18 maja, 2026 by Krzysztof Kotlarski