Mózg buduje pamięć poprzez wycinanie połączeń

Większość z nas myśli, że nauka przypomina zapisywanie czystej kartki papieru. Wydaje się logiczne, że im więcej się uczymy, tym gęstsza staje się sieć połączeń w naszej głowie. Jednak najnowsze badania naukowców z Austrii całkowicie wywracają to myślenie do góry nogami. Okazuje się, że mózg wcale nie dodaje nowych „kabelków” między neuronami. On robi coś zupełnie innego – selektywnie je wycina.

Mózg nie zaczyna od zera

Naukowcy od dawna spierają się o to, jak startujemy w życiu. Czy jako „czysta karta”, którą dopiero zapisują doświadczenia, czy może z gotowym, bogatym zestawem ustawień? Badania nad hipokampem – czyli częścią odpowiedzialną za pamięć i orientację – dają tutaj jasną odpowiedź. Po urodzeniu nasz mózg wcale nie jest pusty. Wręcz przeciwnie, posiada on ogromny nadmiar połączeń, które z biegiem czasu są po prostu porządkowane.

Zespół badawczy z ISTA przyjrzał się konkretnemu obwodowi neuronowemu o nazwie CA3. Dzięki nowoczesnym mikroskopom naukowcy mogli zobaczyć, jak zmienia się on u myszy na różnych etapach życia. U noworodków sieć jest niezwykle gęsta i panuje w niej pozorny chaos. Dopiero gdy zwierzę dorasta, sieć robi się rzadsza, ale za to znacznie bardziej precyzyjna i uporządkowana.

Dlaczego „przycinanie” nam służy?

Ten ciekawy proces nazywa się modelem przycinania. Zamiast budować ścieżki od zera, mózg zaczyna od ich ogromnej liczby, a potem usuwa te, które okazują się zbędne. Profesor Peter Jonas tłumaczy, że taka gęsta sieć na starcie pozwala neuronom na błyskawiczną komunikację już we wczesnym dzieciństwie. Jest to kluczowe w hipokampie, który musi łączyć różne zapachy, obrazy i dźwięki w spójne wspomnienia.

Gdyby nasze neurony zaczynały jako zupełnie pusta przestrzeń, musiałyby najpierw tracić czas na szukanie się i nawiązywanie kontaktu. To byłoby bardzo nieefektywne. Dzięki temu, że na początku połączone jest niemal wszystko, budowanie pamięci idzie znacznie sprawniej. Można więc powiedzieć, że nasz mózg nie czeka na wypełnienie. On od początku jest bogatą siecią, która staje się coraz lepsza dzięki eliminacji zbędnego szumu.

Przeczytaj także: Mięśnie pamiętają brak aktywności

Opracowanie na podstawie: scitechdaily.com

Last Updated on 11 maja, 2026 by Karolina Bandulet