Inwestorzy a IPO gigantów AI
Przeciętni inwestorzy detaliczni już niedługo wejdą w zupełnie nowy obszar ryzyka na rynku kapitałowym. Wszystko dlatego, że sektor sztucznej inteligencji wkracza właśnie w kluczową fazę giełdową. Najwięksi gracze technologiczni coraz śmielej zmierzają w stronę parkietu. Według najnowszych doniesień, firma OpenAI przygotowuje się do poufnego złożenia wniosku o debiut giełdowy (IPO). Ta operacja może wycenić twórcę programu ChatGPT na setki miliardów dolarów. Jednakże w ślady lidera idą już kolejni giganci, tacy jak Anthropic oraz należąca do Elona Muska spółka SpaceX, która niedawno przejęła projekt xAI.
Większość ludzi nie zdaje sobie sprawy z ważnego faktu. Poprzez fundusze emerytalne i automatyczne programy inwestycyjne wkrótce zasilą oni budżety tych korporacji. Niezależnie od indywidualnych oporów etycznych, największy problem stanowią tutaj gigantyczne pieniądze. Do tej pory zyski oraz straty pozostawały wewnątrz wąskiej grupy wyspecjalizowanych funduszy venture capital. Ponieważ nadchodzi wielki moment wejścia na parkiet, całe ryzyko finansowe przeniesie się na szeroki rynek kapitałowy.
Kosmiczne wydatki na infrastrukturę
Budowa nowoczesnych systemów sztucznej inteligencji wymaga porażających nakładów finansowych. Sama spółka OpenAI planuje przeznaczyć na moc obliczeniową aż 50 miliardów dolarów w 2026 roku. Skalę tego zjawiska najlepiej obrazuje porównanie. W 2017 roku ta sama firma wydała na ten cel zaledwie 30 milionów dolarów. Oznacza to ponad 1600-krotny wzrost wydatków v necałą dekadę. Do 2030 roku koncern chce wydać łącznie 600 miliardów dolarów. Warto dodać, że globalnie wiodące firmy technologiczne zainwestują w infrastrukturę AI około 650 miliardów dolarów w tym roku. Stanowi to aż jedną trzecią rocznego PKB Australii.
Finansowanie tak gigantycznych kosztów zmusza te firmy do nieustannego sięgania po kapitał. W całym 2025 roku sektor AI zebrał od inwestorów prywatnych 217 miliardów dolarów. Jednak prawdziwy szok przyniósł pierwszy kwartał 2026 roku. Prywatne spółki AI pozyskały wtedy aż 226 miliardów dolarów. Przebiły tym samym wynik z całego poprzedniego roku w zaledwie trzy miesiące.
Co ważne, aż 71% tej kwoty skoncentrowało się w zaledwie trzech transakcjach. Było to 122 miliardy dolarów dla OpenAI, 30 miliardów dla Anthropic oraz 7,5 miliarda dla xAI. Obecnie tak zwane megarundy stanowią aż 94% wartości wszystkich inwestycji w sektorze AI.
Zmiana reguł gry przez indeksy giełdowe
Sytuację na rynku mocno komplikują zachowania operatorów głównych indeksów giełdowych. Instytucje te błyskawicznie zmieniają dotychczasowe zasady. Giełda Nasdaq wdrożyła już procedurę szybkiej ścieżki. Pozwala ona nowym megakorporacjom wejść do indeksu Nasdaq-100 zaledwie po 15 dniach od debiutu.
Nad podobnymi ułatwieniami pracuje obecnie S&P Dow Jones Indices. Organizacja rozważa skrócenie okresu oczekiwania. Chce także całkowicie znieść wymóg wcześniejszej rentowności dla największych spółek. W rezultacie tych zmian pasywny kapitał z automatu popłynie do gigantów technologicznych. Fundusze indeksowe podejmą decyzje zakupowe za ludzi.
Co w tej sytuacji mogą zrobić zwykli obywatele?
Odbiorcy indywidualni nie będą mieli bezpośredniego wpływu na automatyczne decyzje wielkich funduszy. Obecnie mogą oni jednak zacząć zadawać twarde pytania menedżerom. Warto pytać o realną efektywność biznesową tych spółek. Ważne jest także utrzymanie bazy klientów oraz odporność struktur przywódczych na nagłe kryzysy. Pamiętny paraliż w zarządzie OpenAI z 2023 roku pokazał przecież, jak nietypowa struktura właścicielska może wywołać nagłą niestabilność firmy.
Z tego względu regulatorzy rynku muszą pilnie wypracować mechanizmy obronne dla mniejszych graczy. Konieczne wydaje się wdrożenie procedury typu opt-out. Pozwoli ona menedżerom na świadome wyłączenie ryzykownych spółek z portfeli emerytalnych przed ich giełdowym debiutem. Zatem nadchodzące miesiące zadecydują o losach wielu oszczędności. Zobaczymy, czy giełdowy boom na sztuczną inteligencję wygeneruje trwałą wartość dla społeczeństwa, czy posłuży głównie jako wygodne wyjście z inwestycji dla pierwszych udziałowców.
Przeczytaj także: Płynność finansowa polskich firm na krawędzi
Opracowanie na podstawie: theconversation.com
Last Updated on 21 maja, 2026 by Karolina Bandulet